انجمن دانشجویان مهندسی کشاورزی ازادشهر
کشاورزی ، باغبانی ، گیاهان زینتی و دارویی ، طراحی فضای سبز ، ... 
قالب وبلاگ
چت باکس


آنها در زندگی گروهی دارای رفتار های فردی و جمعی هستند.این دام ها به صورت طبیعی به نور خورشید،علفزار ها و چمن زارها وابسته اند.اسب ها از هم تقلید کرده و به سرعت برخی رفتار ها را از هم می آموزند.حافظه این دام،بسیار قوی بوده و اگر در هنگام پرورش یک بار با آن بد رفتاری شود،در نوبت های بعدی آن را به یاد آورده و معمولا نا آرام خواهد بود.اسب ها بسیار سریع و چابک بوده و این ویژگی آنها باعث شده تا نزدیک به 50 میلیون سال بر روی کره زمین دوام بیاورند.اسب ها دارای حس شنوایی قوی بوده و صداها را بخوبی احساس می کنند.قدرت بینایی آنها نیز مناسب است،اما نمی توانند به صورت مستقیم جلو و عقب خود راببیند و بیشتربه دو طرف خود مسلط هستند.معمولا جدا کردن یک اسب از گله برای بار اول و نگهداری آن به صورت انفرادی باعث ایجاد استرس و ترس آن می شود.در زندگی اجتماعی وگروهی،اسب ها دارای یک رهبر ورئیس هستند،که معمولا یک اسب نر است.نرها برای ریاست با هم مقابله و جدال می کنند تا یکی پیروز شود.اسب ها هنگام احساس خطر با ایجاد صدا یکدیگر را مطلع می کنند.بهترین حربه دفاعی آنها سرعت آنها هنگام فرار است،ولی در مواقعی که در تنگنا قرار می گیرند،برای دفاع از خود لگد می زنند و یا گاز می گیرند.این دام ها به ظاهر آرام،قبل از لگد زدن و حمله به افراد معمولا با کشیدن پای عقب روی زمین و یا ایجاد شیهه اعلام عصبانیت کرده و این نوعی زنگ خطر برای فردی است که با اسب کار می کند.هنگام ابتلا به بیماری و یا آسیب دیدن،رفتار های طبیعی این حیوان نظیر خوردن،خوابیدن و یا قدم زدن تغییرمی کند و این موضوع نشانه لزوم اقدام فوری برای درمان از سوی دامدار می باشد. حالت گوش ها،گردن و دم اسب علائم و نشانه هایی ازنوع رفتار آن هستند.گوش های رو به جلو و سیخ نشانه شادابی و خوشحالی اسب و گوش های روبه عقب و افتاده نشانه عصبانیت آن است.پرورش دهندگان بایدهمیشه به یاد داشته باشند همان طور که آنها از ظاهر اسب به حالات آن پی می برند،اسب ها نیز بسیار باهوش بوده و از روی رفتار کارگربه وضعیت روحی آن پی می برند.لذا یک کارگر عصبانی می تواند باعث ترس و یا عصبانیت اسب ها شود.در برخورد با اسب ها و ایجاد ارتباط با آنها نخستین ضرورت داشتن رفتار ملایم و دوستانه با آنها است.معمولا در حالت طبیعی یک گله اسب شامل 5 تا7 مادیان به همراه یک اسب نر و تعدادی کره اسب می باشد.در مزرعه پرورش اسب در صورت امکان،بهتر است اسب ها به گروهی نگهداری شوند.در این صورت،حالت عصبانیت آنها کمتر می شود ورفتار اجتماعی آنها بهبود می یابد.نگهداری انفرادی اسب هایی که در گله بوده اند،هر چند برای یک مدت کوتاه،باعث تغییر سطح ایمنی آنها می شود.از طرفی معمولا در صورت نگهداری گروهی،نظارت بر اسب مشکل و دشوار بوده و براثررقابت با یکدیگر احتمال آسیب دیدن آنها بیشتر است.در یک گله اسب،امکان نگهداری مادیانها

و اسب های نراخته در یک گروه با هم وجود دارد،ولی ممکن است در این صورت نرهای اخته با هم نزاع کرده و به کره اسب ها آسیب برسانند.لذا در یک گروه از مادیانها نباید بیش از یک اسب نر نگهداری شود.هنگام وارد کردن یک اسب جدید به گله باید از سازگاری آن با دیگر اسب ها اطمینان حاصل کنید.معرفی اسب جدید به گله باید در روشنایی روز انجام شود تا اسب ها یکدیگر و نره های اطراف را ببینند و در تعقیب و گریز آسیب کمتری به آنها برسد.در طول این مدت پرورش دهنده،باید اسب ها را به دقت زیر نظر داشته و رفتار آنها را کنترل کند.اسب ها بسته به نوع نژاد،نوع خاستگاه و هدف پرورش،دارای مدیریت نگهداری متفاوتی هستند.لذا در نگهداری یک گونه بخصوص اسب با هدف پرورش مشخص،لازم است علاوه بر موارد عمومی فوق،ویژگی های رفتاری اختصاصی آن گونه خاص نیزمدنظر قرار بگیرد تا دامدار بتواند با دام های خود رابطه مناسبی برقرار نماید.

1.    نیازهای فیزیولوژیک اسب

از ضروری ترین نیاز های فیزیولوژیک اسب ها دسترسی آنها به آب و علوفه کافی برای زنده ماندن است.آب و خوراک باید با کیفیت مناسب و به مقدار کافی در اختیار اسب ها قرار بگیرد.استفاده از جیره های غذایی متعادل با نیاز دام و توجه به بهداشت و کیفیت خوراک مصرفی یکی از ملزومات پرورش اسب یا هر نوع دام دیگر است.اسب ها نیز مشابه سایر دام ها برای استراحت و در امان ماندن از باد و باران و تابش مستقیم نور خورشید به یک سرپناه نیاز دارند.آنها نسبت به رطوبت محیط و خیس بودن بستر حساس بوده و جایگاه استراحتشان باید خشک و پاکیزه باشد.از دیگر نیاز های اسب وجود نور و تهویه کافی در جایگاه پرورش است.یک جایگاه بسته با تهویه و نور ناکافی محل مناسبی برای رشد انواع پاتوژنها و محل نامناسبی برای پرورش اسب ها است.هر چند اسب ها می توانند در صورت عادت پذیری کافی از دمای    15- تا 30+ درجه سانتیگراد را تحمل کنند اما معمولا در صورت کاهش دما به زیر5- درجه سانتیگراد لازم ایت تا محیط نگهداری آنها گرم شود.رطوبت نسبی 50 تا80 درصد برای اسب مناسب است،ولی درصد رطوبت بیش از این مقدار،تنفس دام را با مشکل مواجه می کند.کره اسب ها نسبت به اسب های بالغ به تغییرات محیطی حساس ترند و تهیه جایگاه سر پوشیده و محفوظ برای آنه لزوم بیشتری دارد.اسب ها برای سالم ماندن به گردش و قدم زدن نیاز دارند.لذا توصیه می شود هر روز آنها را حداقل به مدت نیم ساعت برای گردش و یا تمرین از جایگاه خود خارج کرده و آزاد بگذارند تا بیمار های سم و لنگش درآنها کاهش یابد.این موضوع بخصوص در مورد اسب های نمایش یا مسابقه که معمولا ساعات بیشتری از روز را در اصطبل انفرادی سپری می کنند از اهمیت بیشتری برخوردار است.محیط پرورش اسب باید آرام و ساکت و به دور از سرو صدای ماشین آلات و یا رفت و آمد خودرو ها باشد،زیرا اسب ها بسیار ترسو بوده و با کمترین استرس ناشی از صدا های بلند ممکن است از خوردن غذا،آشامیدن آب و یا سایر رفتار های طبیعی خودداری کنند.از آنجاکه اسب ها به هنگام ترس واکنش های ناگهانی از خود نشان می دهند و ممکن است خود را به در و دیوار و یا هر مانع دیگری که بر سر راهشان قرار دارد،بزنند لذا در طراحی جایگاه اسب باید حداکثر ایمنی را در این باره مد نظر قرار داد تا در این مواقع آسیب کمتری به اسب ها برسد.فراهم کردن یک محیط  بهداشتی و عاری از عوامل بیماری زا و انگل های داخلی و خارجی در پرورش اسب بسیار مهم است زیرا هزینه های دامپزشکی سهم قابل توجهی از هزینه های یک مزرعه پرورش اسب را به خود اختصاص می دهد.اسب ها به دلیل داشتن موهای کوتاه بر روی پوست،از نشستن مگس و سایر حشرات بر روی بدنشان بشدت ناراحت شده و همواره سعی می کنندباتکان دادن دم و یا گردن،مگس ها را دفع کنند.غشوکردن اسب ها با شانه های مخصوص در برخی از ساعات روزبرای آنها بسیار لذت بخش بوده و در سلامت و نظاقت پوستشان نقش موثری دارد و تاحدی از ناراحتی و تحریک پوست آنها خواهد کاست.برخلاف بسیاری از دام های اهلی اسب ها به شدت با انسان انس می گیرند و با مربی و یا کارگرهای اصطبل رابطه دوستانه ای برقرار می کنند.لذا اسب ها نسبت به سایر دام های اهلی قابل اعتماد ترند،اما این نکته را نیز نباید فراموش کرد که آنها در مقابل افراد غریبه عکس العمل نشان داده و پا به فرار می گذارند.نگهداری سگ در مزرعه پرورش اسب قابل توصیه نیست.زیرا این کار از طرفی بهداشت اسب ها را به مخاطره می اندازد و از طرفی باعث ترس و وحشت شدید آنها بویژه هنگام پارس کردن سگ ها خواهد شد.اسب ها از راه رفتن بر روی سطوح بسیار محکم و با انعطاف کم،آسیب می بینند و راه رفتن در مسیر های گل و لای نیز برای آنه خوشایند نسیت و در این مواقع احتمال بروز بیماری های سم در این دام ها افزایش می یابد.

2.    طراحی انواع ساختمان و جایگاه پرورش اسب

اسب ها معمولا به دو شکل مرتعی (باز) و متمرکز(بسته) نگهداری می شوند.البته روش سومی نیز وجود دارد که به آن روش پرورش نیمه باز می گویند.

×     پرورش اسب در مرتع (پرورش باز)

درسیستم مرتعی یک گله اسب به صورت آزاد در یک مرتع محصور شده پرورش یافته و زادوولد می کنند.معمولا گله های مولد اسب در بسیاری از مناطق به این روش نگهداری می شوند.در این حالت بیشتر علوفه م.رد نیاز اسب ها از مرتع تامین شده و خوراک های دانه ای نظیر یولاف نیز در صورت نیاز در اختیار آنها قرار می گیرد.در این روش پرورش،برای اسب ها در مرتع یک سر پناه دائم یا موقت پیش بینی می شود تا در روز های بارانی و یا درصورت تابش شدید آفتاب به آن پناه ببرند.در مناطقی که بارش باران کمتربوده وآب وهوا مناسب تر است ممکن است اسب ها نیازی به سایبان نداشته باشند و برای درامان ماندن از تابش مستقیم خورشید ازسایه درختان و سایه های طبیعی استفاده می کنند.تراکم اسب ها در مرتع به میزان و نوع پوشش گیاهی موجود در مرتع و ظرفیت آن بستگی دارد.همچنین میزان زهکش خاک و رطوبت محیط نیز در این رابطه موثر است.هرچه زهکش خاک کمتر و رطوبت بستر بیشتر باشد تعداد اسب کمتری در واحد سطح مرتع قابل نگهداری است.استفاده از باد شکن های طبیعی و یا مصنوعی درمراتع باد خیز برای کاهش سرعت باد ضروری است زیرا اسب ها از وزش باد شدید رنج می برند.همان طور که قبلا نیز ذکر شد اشب های بالغ از15- تا 30 درجه سانتیگراد را به خوبی تحمل می کنند.ولی سرمای بیش از حد هوا بخصوص در روز های بارانی باعث ضعیف شدن بنیه اسب ها خواهد شد و لازم است تا انرژی مصرفی آنها تا 150 درصد افزایش یابد.تهیه یک یرپناه ساده همراه با یک محوطه مسقف در مرتع،اسب را ازبارش مستقیم باران حفظ خواهد کرد.معمولا جایگاه های سه طرفه موقت یا دائمی که یک طرف آن باز باشد پاسخگوی نیاز اسب ها در این زمینه است.ساخت جایگاه های موقت برای اسب ها بسیار ارزان قیمت و اقتصادی است.ولی جایگاه دائمی نیازمندصرف هزینه قابل توجهی بوده و درآن ازمصالح بادوام و وسایل و تجهیزات مخصوص استفاده می شود.به سیستم پرورش مرتعی که متکی به وجود چراگاه و مرتع برای پرورش اسب ها است،در اصطلاح سیستم بازنیز می گویند.نوع سرپناه اسب ها در این سیستم بگونه ای است که آنها آزادانه به آن وارد وازآن خارج می شوند و محدودیتی ندارد.پرورش اسب ها درمرتع از کم هزینه ترین سیستم های پرورش است و نیاز به سرمایه گذاری چندانی ندارد اما استفاده از این روش پرورش تنها در مناطق خوش آب وهوا و دارای مراتع مناسب ممکن خواهد بود و در اغلب نقاط این امکان وجود ندارد.

×     پرورش اسب به صورت متمرکزدرجایگاه بسته

سیستم پرورش متمرکزیکی از روش های پرورش اسب است که درآن اسب ها لزوما ازمرتع استفاده نمی کنند.این روش نگهداری بیشترمخصوص مراکزپرورش اسب های مسابقه و نمایش است.در این حالت اسب ها در ساختمان های مستحکم و دائمی و در شرایط اصطبل نگهداری می شوند.معمولاکنار محل نگهداری اسب ها یک محوطه برای گردش یا تمرین اسب ها در نظر گرفته می شود.استفاده از روش پرورش متمرکزدرمناطق بسیار سرد و یا بسیار گرم و یامناطق پرباران متداول تر است.در این حالت اسب هابیشتر ساعات روزوایام سال را در جایگاه انفرادی یا گروهی و به صورت محصور در یک ساختمان یا اصطبل سپری می کنند و فقط برای گردش و یا تمرین از جایگاه خود خارج می شوند.جایگاه اسب ها در این سیستم دارای بخش های مختلفی نظیرجایگاه انفرادی،انبارخوراک،سالن تیمارو قرنطینه،محل گردش و راهرو های ارتباطی است که بخش های فوق را بهم مربوط می کند.

با توجه به شرایط آب و هوایی،نوع مدیریت،هدف پرورش،میزان سرمایه اولیه،سلیقه دامدار و امکانات محلی شکل و نوع طراحی اصطبل ها با یکدیگر متفاوت است.شاید یکی از مهم ترین تفاوت های سیستم پرورش بسته باسیستم پرورش باز اسب در این است که در جایگاه بسته اسب ها نمی توانند آزادانه از محل خود خارج شده و گردش کنندوتغذیه آنهانیز معمولا در جایگاه انفرادی آنها انجام می شود.همچنین دسترسی اسب ها به هوای تازه و شرایط طبیعی محدود تر است و ورود و خروج نور و یا تهویه در این سیستم تحت کنترل مسئول مزرعه بوده و با توجه به شرایط پرورش قابل تنظیم است.میزان سرمایه گذاری برای ساخت اصطبل درپرورش بسته نسبت به پرورش مرتعی بسیار بالا تر است . در این سیستم حداکثر سرمایه گذاری با حداکثر سود بعنوان هدف پرورش مد نظر قرار دارند.

×     پرورش اسب به صورت متمرکزدرجایگاه نیمه باز

نوع سوم از سیستم های متداول پرورش اسب پرورش متمرکزدرجایگاه نیمه باز است.وجه تشابه این روش باسیستم کاملا بسته در این است که در این سیستم مشابه حالت پرورش بسته،اسب ها از مرتع و یا چراگاه خاصی استفاده نمی کنندودراصطبل نگهداری می شوند.تفاوت این دو سیستم نیز در این است که درجایگاه نیمه باز اسب ها می توانند آزادانه به محل استراحت خود وارد و ازآن خارج شونددرحالی که این امکان برای اسب هادرجایگاه بسته وجود ندارد.استفاده از این روش در نقاط کرمسیری که دربیشتر ایام سال هواگرم وخشک است،رواج دارد.درپرورش نیمه بازاسب،یک طرف ساختمان اصطبل فاقد دیوار و یا درمشخصی بوده ولذاورود وخروج اسب ها به جایگاه استراحت آزاد است.دراین حالت اسب ها می توانند آزادانه و بدون محدودیت به محوطه گردش ویا تمرین وارد ویا ازآن خارج شوند.

طراحی جایگاه نیمه باز بگونه ای است که این نوع جایگاه برای نگهداری یک گروه اسب و یا پرورش فقط یک جفت اسب مولد مناسب است.تغذیه اسب ها در این سیستم نیز مانند سیستم بسته به صورت دستی انجام می شود.هزینه ساخت این جایگاه ها از جایگاه بسته کمتروازجایگاه مرتعی بیشتر است.اصطلاحا به جایگاه نیمه بازنگهداری اسب ها جایگاه انفرادی آزاد (Free-stall) نیز می گویند،زیرا در این حالت اسب ها برای ورود و خروج به جایگاه استراحت خود محدودیتی ندارند.

3.    اصول ساخت جایگاه پرورش اسب

علاوه برانتخاب نوع ساختمان وسیستم طراحی عوامل متعدد دیگری نیز .جود دارند که هنگام ساخت اصطبل باید مورد توجه قرار بگیرند.محل ساخت اصطبل،قوانین ساختمان سازی ومقدار فضایی که دراختیار دارید همه از موارد مهم هستند.برای ساخت اصطبل باید بایک کارشناس ساخت و ساز اصطبل مشورت نمود.توجه به نور کافی،تهویه مناسب و فضای کافی در بخش های مختلف و پیش بینی بخش های لازم از ضرورت های ساخت اصطبل است.در صورت طراحی هر نوع جایگاه،باید در کنار محل سرپوشیده واصطبل،یک محوطه گردش و تمرین نیز برای اسب ها در نظر گرفته شود.از آنجا که معمولا برای اصطبل هزینه زیادی صرف می شود،لذا دامداران قبل از اقدام به ساخت و ساز حتما باید نقشه های متعددی را مرور کنند.این امر باعث می شود تاازانجام تغییرات ناخواسته درطراحی اصطبل پس از تکمیل ساختمان آن تا حد زیادی اجتناب شود.اندازه اصطبل ها را بر اساس تعداد اسب های موجود درآن تعیین می کنند و تعداد اسب های موجود دریک اصطبل نیز با توجه به هدف پرورش آنها متفاوت است.محل انتخاب شده برای ساخت اصطبل نباید دارای منع قانونی برای ساخت و ساز بوده و در این باره باید به مراجع ذیصلاح محلی مراجعه کرده واز ایشان استعلام شود.اصطبل اسب ها فقط مجموعه ای از جایگاه های انفرادی برای استراحت آنها نیست.لذا در این جایگاه باید محلی برای نعل بندی اسب،جایگاهی برای شستن و غشوکردن اسب ها و یک محوطه برای خوراک دهی به آنها درنظر گرفته شود.توجه به تهویه سالن،زهکش فاضلاب و نور کافی در بخش های مختلف جایگاه،در نظر گرفتن آخوروآبشخورکافی و پیش بینی دستگاه های ایمنی هشدار دهنده و سیستم ضد حریق از مواردی است که حتما باید درساخت اصطبل مورد توجه واقع شود.یک دامداربرای داشتن الگوی مناسب در ساخت اصطبل علاوه برمشورت با افراد متخصص وبا تجربه،بهتراست از سایر اصطبل ها نیزبازدید کند ودرهرجایگاه مواردی را که مورد تایید ویا عدم تایید وی است،یادداشت نماید.قبل از اقدام به ساخت اصطبل،باید هزینه های مورد نیازبه خوبی برآورد شوند،زیرا ممکن است ساخت و ساز اصطبل به دلیل کمبود اعتبار کافی و عدم پیش بینی صحیح هزینه ها به صورت نیمه کاره رها شود.اصطبل اسب ها را باید رو به آفتاب و پشت به باد ساخت و ورودی های آن را طوری طراحی نمود که بتوان از جریان باد های فصلی برای ایجاد تهویه طبیعی درآنها استفاده کرد.تا جای ممکن باید از ساخت اصطبل نزدیک مرداب و باتلاق اجتناب نمود،زیرا معمولادراین مناطق شیوع بیماری ها و حشرات نسبت به مناطق خشک خیلی بیشتر است.دسترسی به راه ارتباطی مناسب و وجود منبع آب آشامیدنی بهداشتی درانتخاب محل ساخت اصطبل بسیار اهمیت دارد.

4.    بخش های مختلف جایگاه پرورش اسب

بطور کلی جایگاه نگهداری و پرورش اسب شامل بخش های متنوعی است.این بخش ها درجایگاه های بسته ونیمه بازشامل جایگاه استراحت انفرادی،انبارعلوفه،محل گردش و تمرین اسب ها،سالن مدیریت و کارگری،مخزن ذخیره کود،و راهروهای ارتباطی مختلف است.دراصطبل های بازنیزتمام موارد فوق بجزجایگاه انفرادی برای اسب ها لحاظ می شود.در این حالت بجای جایگاه انفرادی معمولا یک جایگاه گروهی سه طرفه برای استراحت اسب ها در نظر می گیرند.ابعاد و مساحت درنظر گرفته شده برای بخش های مختلف درهردوسیستم باز و بسته تقریبا مشابه است.

 

جایگاه انفرادی اسب ها و مساحت آن

یک اصطبل با توجه به سلیقه دامدار،اندازه گله و امکانات مالی و پشتیبانی ممکن است برای نگهداری یک،دو،شش و یا تعداد بیشتری اسب طراحی شود.معمولا اسب های مسابقه و نمایشی را به صورت انفرادی نگهداری می کنند.در این حالت جایگاه انفرادی یکی از واحد های اصلی پرورش اسب به شمار می آید.جایگاه های انفرادی ممکن است به صورت سرپوشیدهو یاروبازطراحی شوند.درنگاه اول ممکن است جایگاه مسقف و روباز نسبت به هم متفاوت به نظربرسندوبرخی فکرکنند که یکی بر دیگری برتری دارد،اما مهم ترین مسئله در بیان کارایی . کیفیت یک جایگاه انفرادی آن است که اسب ها و کارگر ها در آن احساس راحتی نمایند واین اولین نکته ای است که درساخت جایگاه انفرادی باید به آن توجه نمود.هرچند نوع مدیریت و پرورش اسب ها ممکن است درمزارع مختلف با هم متفاوت باشد،اما اصول طراحی و ساخت جایگاه برای پرورش اسب دربسیاری از نقاط با هم مشابه است.

طراحی جایگاه انفرادی اسب باید به گونه ای باشد که امکان تغییرات احتمالی درآینده نیز وجود داشته باشد.تعداد جایگاه انفرادی حداقل برابرباتعداد اسب هایی است که در مزرعه وجود دارد.البته برای اطمینان بهتر است تعدادی جایگاه اضافه نیز در کنار این جایگاه ها ساخته شود تا در صورت افزایش گله و یا نیاز به تعمیربرخی از جایگاه های انفرادی دامداران با مشکلی روبرو نشوند.معمولا جایگاه های انفرادی به صورت اتاقک های مجزادر یک یا دو طرف سالن اصلی اصطبل طراحی می شوند.اندازه جثه یک اسب و مدت زمانی که در طول روزدرجایگاه انفرادی سپری می کند تعیین کننده ابعاد جایگاه انفرادی است.ابعاد جایگاه انفرادی باید بگونه ای باشد که اسب برای فعالیت هایی نظیر خوابیدن،بلند شدن و غلط زدن فضای کافی در اختیار داشته باشد.بیشتر کارشناسان ابعاد7/3ˣ7/3 مترمربع را برای یک اسب با چثه بزرگ مناسب می دانند.البته برخی نیز معتقدند که درابعدی کمتر از این نیز می توان براحتی اسب ها را نگهداری نمود وپرورش داد.با این وجود بنا بریک اصل کلی درطراحی جایگاه اسب ها،طول جایگاه انفرادی هیچ گاه نباید از3 مترکمترباشد،زیرا طول جایگاه انفرادی می بایست حداقل5/1 برابر طول یک اسب باشد.ازآنجا که طول یک اسب حدود دو متر است،لذا در نظر گرفتن طول 3متر برای جایگاه انفرادی منطقی به نظر می رسد.البته درصورتی که اسب ساعات زیادی از شبانه روز را درجایگاه انفرادی سپری کند،لازم است تا طول جایگاه افزایش یابد.در جدول زیر برخی ابعاد توصیه شده برای جایگاه انفرادی اسب ها ارائه شده است.

                                  ابعاد توصیه شده برای جایگاه انفرادی بسته اسب(متر)         

اندازه اسب                                      حداکثر ابعاد                                      حداقل ابعاد

کوچک جثه                                         7/3×3                                             3×3

متوسط جثه                                       7/4×7/3                                         7/3×7/3

بزرگ جثه                                       9/4×9/4                                          7/3×7/3

 

همچنین برخی اندازه های پیشنهادی برای ساخت جایگاه های باز سه طرفه برای یک راس اسب در جدول زیر ارائه شده است.

                                   ابعاد توصیه شده برای جایگاه انفرادی باز پرورش اسب(متر)

اندازه اسب                               ارتفاع                           عرض                       طول

کوچک جثه                               5/2                              7/3                        7/3

متوسط جثه                            7/2-5/2                           7/3                        5/7

بزرگ جثه                              3-5/2                             7/3                         9

 

نحوه محاسبه مساحت لازم برای ساخت اصطبل اسب

اگر در یک جایگاه پرورش اسب 8 راس مادیان از نژاد بزرگ جثه به صورت انفرادی نگهداری شوند حداقل مساحت لازم برای ساخت اصطبل برای آنها به صورت ذیل قابل محاسبه است.باتوجه به شکل 6-6،اگر جایگاه های انفرادی در اصطبل فوق به صورت دو ردیفه طراحی شود،با فرض این که در هر ردیف 4 جایگاه انفرادی به عرض 7/3 متر در نظر گرفته شود،طول سالن اصلی اصطبل ها به این صورت قابل محاسبه است.

طول سالن  =    عرض جایگاه  ×4

طول سالن اصلی اصطبل(متر) 8/14 = 7/3 ×4

اگر بین دو ردیف جایگاه انفرادی در طول سالن یک راهرواصلی به عرض4 مترپیش بینی شود،عرض سالن اصلی اصطبل برابر است با:

عرض اصطبل= عرض راهرواصلی + (2 × طول جایگاه انفرادی)

عرض سالن اصلی اصطبل(متر)  4/11=4+(2×7/3)

به این ترتیب مساحت اصطبل از حاصل ضرب طول درعرض آن قابل محاسبه است:

مساحت اصطبل مورد نظر(مترمربع)   72/168=4/11×8/14

نکته قابل ذکر درباره محاسبات فوق آن است که مساحت بدست آمده برای حالتی است که بخش هایی نظیر انبار خوراک،زایشگاه،درمانگاه ویا قرنطینه در سالن اصلی اصطبل پیش بینی نشوند.درغیر این صورت باید مساحت هر یک از این بخش ها را نیز به مساحت اصطبل اضافه نمود.

در بعضی از جایگاه های انفرادی،دیوار های جداکننده بین دو بخش قابلجابجایی هستند.دراین جایگاه ها با بر داشتن دیوار های ذجداکننده می توان فضای بیشتری را برای یک اسب یا یک مادیان و کره اش فراهم کرد.ارتفاع دیوارهای جداکننده موجود بین جایگاه های انفرادی باید حدود4/2 تا5/2 متر و حداقل2/2 متر باشد تا اسب ها نتوانند دست و پای خود را روی آن سوار کند.لازم به ذکراست که بیشتر قادرند لگد خود را تا ارتفاع 1/2  متری پرتاب نمایند.ارتفاع سقف جایگاه انفرادی می تواند از حداقل 5/2 متر تا حداکثر5/3 متر تغییر کند.ساخت سقف های کوتاه علاوه بر اینکه باعث کاهش جریان هوا و کیفیت تهویه می شود،احتمال برخورد سر اسب با سقف را افزایش می دهد و هر چه ارتفاع سقف بیشتر باشد،احتمال بروزاین مشکلات کمتر است.در بسیاری از مناطق کم باران،جایگاه انفرادی و اصطبل اسب ها را به صورت رو باز و یا با سقف متحرک طراحی می کنند.

دیواره های جدا کننده اصطبل ها معمولاًبه ضخامت5 تا 10 سانتی متر بوده واز چوب یا بلوط یا کاج ساخته می شوند .به علت جویده شدن و لگد کوب شدن دیواره های جداکننده توسط اسب ها بخصوص هنگامی که جنس این دیواره ها از چوب نرم تهیه شده است ،لازم است هر چند وقت یک بار این نواقص ترمیم شده ودیوار ها تعمیر شوند .معمولاً شدت این خسارت ها در حالتی که ارتفاع دیوار ها ی جدا کننده کمتر از 2.5 متر باشد بیشتر خواهد بود .برای ساخت دیواره های جدا کننده می توان از دیوار های آجری ویا بتنی نیز استفاده کرد .بتن با دوام ومحکم است ولی هزینه تهیه آن قابل توجه بوده وعایق مناسبی دربرابر حرارت نیست .

همچنین دیوار آجری یا بتنی بر اثر لگد زدن انعطاف پذیری کافی نداشته وباعث صدمه به حیوان می شود .تخته های تشکیل دهنده دیوار های جداکننده ممکن است از یکدیگر 3تا 3.5 سانتی متر فاصله داشته باشند تا امکان جابجایی هوا در اصطبل افزایش یابد .اگر لبه تخته ها با صفحات فلزی پوشیده نشوند ،ممکن است اسب ها آن را بجوند .علاوه بر وجود فضای باز بین تخته های دیوار جدا کننده ،دیوار جلویی اصطبل و درب آن نیز نباید به صورت کامل پوشیده شوند ،بلکه بهتر است قسمت فوقانی این بخش ها آزاد باشد ، تااولاً هوا بخوبی در اصطبل گردش نموده و ثانیاً امکان نظارت بهتر بر اسب ها وجود داشته باشد . همچنین این اقدام سبب می شود اسب ها یکدیگر را در جایگاه های انفرادی مختلف مشاهده کرده ودر نتیجه ترس و استرس آنها کاهش یابد .

به این منظور در هر جایگاه انفرادی می توان 50 تا 100 سانتی متر فوقانی دیوار ها و در ها را نرده کشی کرد . فاصله دو نرده از هم نباید بیشتر از 7سانتی متر باشد . برای نرده کشی بالای درها ودیوارها بهتر است از نرده های فلزی استفاده شود و شکل میله ها به صورت مدور باشد ، زیرا میله های زاویه دار ممکن است باعث آسیب دیدن اسب ها شوند . اگر ضخامت میله ها بین2.5-2سانتی متر باشد امکان خمیدگی ونیاز به تعمیرات بعدی آنها کمتر است . بجای نرده فلزی می توان از صفحات سیمی مشبک نیز در این بخش استفاده کرد . اندازه روزنه ها در این صفحات مشبک نباید بزرگ تر از 5 سانتی متر باشد .  

برخی ابعاد مهم در ساخت جایگاه انفرادی اسب (متر)

 

نام بخش

 

ابعاد

ضخامت دیوار جدا کننده

0.05-0.1

حداقل ارتفاع دیوار جدا کننده

2.5

ارتفاع در ورودی جایگاه

2-2.4

عرض در ورودی جایگاه

1.1-1.2

اتفاع پایین در از کف جایگاه

0.25

عرض راهروی اصلی

2.5-4

عرض در های اصلی سالن

3-4

 

درب جایگاه انفرادی ممکن است چوبی ،فلزی ویا از جنس تور های فلزی باشد .ارتفاع در ورودی هر یک از جایگاه های انفرادی تا 2.4 متر نیز قابل توصیه است ، اما معمولاً ارتفاع این در را 2 متر و عرض آنها را حدود 1.1تا1.2متر در نظر می گیرند . این ابعاد به نحوی است که یک اسب با هر وضعیت فیزیولوژیکی براحتی می توانند به جایگاه انفرادی وارد ویا از آن خارج شود . بخش پایینی در ها باید حداقل 25 سانتی متر بالا تر از سطح زمین باشد تا پای اسب ها در آن گیر نکرده وآسیب نبیند . درب اصطبل ممکن است به صورت یک لنگه ،دو لنگه و یا ریلی طراحی شود . در ورودی جایگاه انفرادی باید از استحکام کافی بر خوردار باشد تا در صورت برخورد احتمالی و لگد زدن اسب ها آسیب کمتری ببیند . عرض راهرو های ارتباطی در اصطبل اسب ها باید به اندازه ای باشد که هنگام بازشدن  درهای لولایی به سمت داخل راهرو ، امکان عبور و مرور کارگرها ویا اسب ها از کنار آن وجود داشته باشد . توصیه می شود درهای لولایی یک لنگه یا دو لنگه به سمت خارج جایگاه انفرادی باز شوند . معمولاً عرض راهرو ها را در اصطبل های یک طرفه حداقل 2.5 متر ودر اصطبل های دو طرفه حداقل 4 متر در نظر می گیرند . عرض در ها ی ورودی و خروجی اصلی اصطبل نیز باید با عرض راهروی اصلی سالن نگهداری برابر باشد . درب های اصلی اصطبل ممکن است به صورت ریلی یا دو لنگه طراحی شوند .اگر عرض درب اصلی اصطبل کمتر از 2/5متر باشد ،می توان آن را به صورت یک لنگه طراحی کرد . قفل مورد استفاده برای درها باید بگونه ای باشد که توسط کارگر براحتی باز و بسته شود ولی در عین حال از دسترس اسب ها دور باشد ، زیرا اسب ها حیوانات با هوشی هستند و می توانند به مرور زمان نحوه باز کردن قفل را یاد بگیرند واز اصطبل خارج شوند .

محوطه گردش ،تمرین و مسابقه

یکی از نیاز های اساسی اسب ها بخصوص در مورد اسب های مسابقه و نمایش قدم زدن ، دویدن و تمرین آنها در طول روز است و اسب ها در شرایط پرورش مرتعی بصورت آزاد در مراتع محصور رها شده و به اندازه کافی فرصت دویدن و قدم زدن دارند ، اما در مورد پرورش متمرکز لازم است تا اسب ها از جایگاه انفرادی یا گروهی خارج شده وبرای گردش یا تمرین به یک محوطه بزرگ تر منتقل شوند . لذا ساخت یک جایگاه برای تمرین وقدم زدن اسب ها اجتناب ناپذیر است . محوطه تمرین شامل یک زمین بزرگ و مسطح است که اطراف آن با استفاده از نرده یا دیوار محصور شده است . این محوطه ممکن است بصورت مسقف یا غیر مسقف طراحی شود .در مناطق بسیار سرد یا بسیار گرم ،محوطه تمرین را مسقف و بسته در نظر می گیرند تا دمای داخل سالن تمرین قابل کنترل بوده واسب ها از شرایط نامساعد جوی حفظ شوند ،اما این بخش را در بیشتر مناطق معتدل بصورت غیر مسقف و روباز طراحی می کنند.

برخی نکات ضروری در انتخاب محل مناسب برای ساخت گردشگاه اسب به شرح ذیل است . جنس خاک وزهکشی آن در کیفیت محوطه تمرین اسب بسیار موثر است ،زیرا این بخش با هدف قدم زدن و تمرین دام ها طراحی می شود واسب بیشترین تماس را با کف جایگاه خواهد داشت . اگر زهکشی خاک مناسب نباشد آب باران بر روی آن جمع شده و دویدن اسب ها را مشکل می کند .همچنین محل مورد انتخاب باید نسبت به زمین های اطراف بلند تر ویا حداقل هم سطح آنها باشد ،تا آب های جاری از زمین های مجاور به سمت محل تمرین اسب ها هدایت نشود .جنس بافت خاک باید تا جای ممکن نرم و انعطاف پذیر باشد تا پای اسب ها  براثر قدم زدن ودویدن آسیب نبیند. زمین مورد نظر نباید خیلی پستی و بلندی داشته واز طرفی نباید شیب آن زیاد باشد ، زیرا احتماً آسیب دیدگی اسب ها در صورت دویدن بر روی زمین های ناهموار وشیبدار افزایش می یابد .وزش باد های شدید باعث آزار اسب ها هنگام تمرین خواهد شد ، لذا نصب باد شکن و پیش گیری از نفوذ باد به محوطه تمرین لازم وضروری است. درمحوطه گردش مسقف عملاً این مشکل حل شده است،اما در محوطه های روباز ،گاهی لازم است از موانع طبیعی نظیر درخت ویا باد شکن های مصنوعی برای مقابله با جریان باد استفاده کرد. ابعاد محوطه گردش با توجه به هدف پرورش دهندگان وامکانات موجود ممکن است متفاوت باشد .معمولاً برای تمرین اسب ها در یک مزرعه شخصی ،ابعاد این بخش را کوچک و برای انجام مسابقات ویا تمرین پرش ، ابعاد آن را بزرگ تر طراحی می کنند .

برخی ابعاد استاندارد در ساخت محوطه تمرین و گردش اسب(متر )

نوع

حداقل ابعاد

ابعاد متوسط

حداکثر ابعاد

کاربرد چند منظوره

40×20

20×60

30×60

سواری وتمرین

40×80

40×100

-

مسابقات سرعت وپرش

200×200

-

-

 

محوطه گردش باید به اندازی کافی بزرگ باشد تا اسب ها امکان دویدن و چرخش در زوایای آن را داشته باشند . این محوطه ممکن است به شکل دایره ،مستطیل ،مربع ویا چند وجهی طراحی شود . معمولاً درمحوطه گردش وتمرین اسب ها نیز آخور و آبشخورکافی برای آنها در نظر می گیرند .این محوطه باید به لحاظ بهداشتی از استاندارد های لازم  بر خوردار بوده و نوع مصالح به کار رفته در ساخت آن به گونه ای باشد که علاوه بر داشتن دوام واستحکام کافی ،برای اسب ها مضرنباشد .

نرده کشی و حصار بندی اطراف محوطه تمرین معمولاًبا استفاده از چوب انجام می شود . در برخی موارد از نرده های فلزی نیز برای این منظور استفاده می کنند. ارتفاع نرده های در این حالت حداقل 160 سانتی متر بوده و شکل طراحی آن باید به گونه ای باشد که اسب ها هنگام دویدن براحتی آن را تشخیص داده و به آن برخورد نکنند .استفاده از سیم های خاردار و یا سیم های حاوی برق به هیچ وجه در حصار بندی محوطه گردش و تمرین اسب ها قابل توصیه نیست ،زیرا اسب هنگام دویدن قادر به تشخیص آن نبوده و ممکن است در برخورد با آن آسیب ببیند .برای پوشش کف محوطه تمرین ممکن است از مصالح مختلفی استفاده شود .خاک ،شن و ماسه ،خاک اره ،پودر سنگ ، ذرات کائوچو ،چمن طبیعی یا مصنوعی و سایر علوفه ها از رایج ترین مواد مورد استفاده برای پوشش کف جایگاه تمرین اسب ها هستند که هر یک دارای مزایا و معایب متعددی هستند . در مناطق معتدل که رویش طبیعی زمین را چمن تشکیل می دهد ،این پوشش به عنوان بهترین کف پوش برای محوطه گردش مطرح است ،اما این امکان در بسیاری از مناطق فراهم نیست . پس از چمن شاید استفاده از ماسه نرم و با کیفیت بهترین انتخاب باشد . ماسه نفوذپذیری بالایی داشته و آب بر روی آن جمع نمی شود . نرم و انعطاف پذیر بوده و بر اثر تا خوردن متراکم نمی شود . بر اثر دویدن اسب بر روی ماسه ،غبار تولید نشده و دوام آن بسیار مناسب است . به دلیل این که ماسه آب را در خود نگه نمی دارد ،در زمستان یخ نمی زند . تهیه ماسه نسبتاً آسان وقیمت آن نیز مناسب است .استفاده از خاک برای پوشش کف محل تمرین نیاز به ملاحظات خاصی دارد .بافت خاک مورد استفاده باید دارای درصد شن و ماسه بالایی باشد و استفاده از خاک های رسی در این زمینه چنان قابل توصیه نیست .خاک های رسی نفوذ پذیری مناسبی نداشته و بر اثر پا خوردن بشدت متراکم می شوند . همچنین سفت و محکم بوده و باعث آسیب رسیدن به پای اسب می شوند . در مناطقی که دارای خاک مناسبی نیست ،هزینه ساخت محل گردش وتمرین اسب ها افزایش می یابد ،زیرا در این مناطق لازم است تا عملیات خاکبرداری،زهکشی و تسطیح مجدد بر روی زمین انجام شده و سپس آن را با بستر مناسب پوشاند . عمق بستر مورداستفاده با توجه به نوع آن ممکن است متفاوت باشد ،اما متوسط عمق بستر باید بین 10 تا15 سانتی متر باشد . اگر عمق بستر کمتر از 10 سانتی متر باشد ، ممکن است پا اسب آسیب ببیند و اگر بیش از 15 سانتی متر باشد ممکن است حرکت اسب بر روی بستر دچار مشکل شده و به کندی انجام شود . ساخت و طراحی محوطه گردش تمرین اسب ها نسبت به سایر دام های اهلی مشکل تر بوده و نیازمند دقت بیشتری است .لذا به دامداران توصیه می شود در هنگام طراحی این بخش حتماً از افراد آگاه و منابع معتبر علمی مشاوره بگیرند .

آخور مورد نیاز برای اسب ها

آخور ها شامل ظروفی در شکل ها و اندازه های مختلفی هستند که برای خوراک دهی به اسب ها در جایگاه انفرادی آنها نصب می شوند . جنس این ظروف ممکن است فلزی ،چوبی و یا پلاستیکی باشد . سطح داخلی آخور باید صاف و صیقلی،قابل شستشوی ودر حین حال محکم باشد.در هرجایگاه انفرادی معمولاً بخشی را برای آخور در نظر می گیرند . از آن جا که اسب ها در جایگاه انفرادی معمولاًاز چرا کردن در مراتع طبیعی محروم هستند ،لذا لازم است تا به صورت دستی تعلیف شوند .

علوفه بخش عمده خوراک اسب ها را تشکیل می دهد . حتی در سیستم پرورش مرتعی نیز در مواقعی از سال که علوفه مراتع کم می شود ، استفاده از خوراک جبرانی برای اسب ها اجتناب نا پذیر است ودر نظر گرفتن آخورهای ثابت ویا سیار برای آنها لازم و ضروری است . علوفه مورد نیاز ممکن است داخل چنگک های علوفه دهی ،یا طبقه های چوبی وحتی روی زمین در اختیار اسب ها قرار گیرد . اسب ها به صورت طبیعی ترجیح می دهند علوفه را از روی زمین جمع کنند . در این صورت بستر آنها باید کاملاً تمیز و پاکیزه باشد و ترجیحاً از خاک ویا شن برای پوشش کف جایگاه آنها استفاده نشود .چنگک های علوفه دهی ظروف مخصوصی هستند که بر روی یکی از دیواره های جاگاه انفرادی در ارتفاع مشخص نصب می شوند وعلوف مورد نیاز اسب ها در آن قرار می گیرد چنگک های علوفه دهی باید دارای لبه های صاف و بدون زاویه باشند و حداقل در اتفاع0.9تا 1.2 متر بالا تر از سطح زمین نصب شوند تااسب براحتی به آن دسترسی داشته باشد . آخور انفرادی را معمولاً به عرض یک متر و عمق نیم متر طراحی می کنند . خوراک های دانه ای معمولاً در این نوع آخور ها در اختیار اسب ها قرار می گیرد .میزان آخورمورد نیاز به ازای یک اسب متفاوت بوده با توجه به اندازه ی جثه ، تعداد دفعات و نحوی خوراک دهی اسب ها ، ممکن است تغییر کند . در جایگاه انفرادی ، دسترسی اسب ها به خوراک نا محدود است و بین آنها برای مصرف خوراک رقابتی وجود ندارد . در این صورت می توان طول آخور را به ازای هر اسب یک متر در نظر گرفت. طبقات چوبی نیز نوعی دیگر از وسایل خوراک دهی به اسب ها هستند . این وسایل مانند چنگک های علوفه باید در ارتفاع 0.9تا1.2 متری از سطح زمین قرار بگیرند . بر روی این طبقات بسته های علوفه قرار می گیرد اسب از آن تعلیف می نماید .

ابعاد مناسب برای ساخت آخور در پرورش اسب (متر)

طول آخور برای هر راس

ارتفاع آخور

عرض آخور

عمق آخور

0.9-1

0.9-1.2

0.8-1

0.5

 

هر یک از آخور های فوق دارای مزایا و معایب متعددی هستند وانتخاب یکی از آنها به شرایط و امکانات دامدار و سلیقه او بستگی دارد .برای مثال هرچند ریختن علوفه بر روی بستر به روش تغذیه اسب ها در مرتع نزدیک تر است ، ولی از طرفی باعث آلوده شدن قطعات علوفه با کود و ادرار اسب ها می شود و اتلاف علوفه را افزایش می دهد .

خوراک های دانه ای باید در ظروف جدا گانه در اختیار اسب ها قرار بگیرند . در تغذیه اسب ها دانه هایی مثل چاودار ،ذرت و جو مورد استفاده قرار می گیرند . این نوع خوراک ها را معمولاً داخل یک سطل یا دلو ویا آخور مجزا در اختیار اسب ها قرار می دهند.

حجم خوراک های دانه ای در مقایسه با علوفه ها بسیار کمتر است و لذا معمولاًاندازه ظروف مخصوص خوراک های دانه ای نیز کوچک تر است .محل نصب ظروف حاوی خوراک های دانه ای باید حداقل در ارتفاعی معادل با ارتفاع سینه ی اسب باشد . ارتفاع های کمتر احتمال آلوده شدن خوراک را افزایش داده و ارتفاع بالا تر نیز مصرف خوراک را مشکل می کند . اگر علوفه ویا خوراک دارای گرد و غبار باشد احتمال آسیب رسیدن به چشم و دستگاه تنفسی اسب ها افزایش می یابد . تولید گرد و غبار در آخور های چنگکی ویا طبقات چوبی بیشتر ودر آخورهای معمولی کمتر است .

   آبشخور مورد نیاز برای اسب ها

یک اسب بالغ روزانه بین 37 تا45 لیتر آب مصرف می کند . این مقدار در مورد اسب ها ی آبستن وشیرده و بخصوص در آب وهوای گرم بیشتر است .اگر آب آشامیدنی خیلی سرد یا خیلی گرم باشد برای مصرف اسب ها مناسب نیست . بهترین دمای آب شرب برای اسب بین 10 تا25 درجه سانتی گراد است . با توجه به نیاز آب شرب روزانه و نیاز های بهداشتی مانند شستشو ونظافت جایگاه ،باید یک مخزن آب با ظرفیت مناسب درمزرعه ساخته شود . چون اسب ها معمولاً به صورت انفرادی نگه داری می شوند ، لذا در هر جایگاه انفرادی باید یک آبشخور پیش بینی شود .البته در برخی از اصطبل ها به ازای هر دو جایگاه انفرادی مجاور هم یک آبشخور مشترک قرار می گیرد که این موضوع به دلیل مسائل بهداشتی کمتر قابل توصیه است. آبشخوراسب ها ممکن است به صورت اتوماتیک ویا بشکل یک حوضچه کوچک ویا یک سطل آب طراحی شود.آبشخور ها باید با دوام بوده و امکان نظافت و شستشوی مرتب آنها وجود داشته باشد .معمولاً کره اسب ها برای استفاده از آبشخور اتوماتیک مشکل دارند ولذا در مورد آنها باید از سطل یا حوضچه آب استفاده نمود . یخ زدن آب در فصول سرد سال یک مشکل شایع در اغلب اصطبل ها بوده ولذا باید از وقوع آن جلوگیری نمود . عایق کاری لوله های آب و قرار دادن آنها در عمق خاک تا حد زیادی به رفع این مسئله کمک می کند .استفاده از آبگرم کن نیز در این مواقع قابل توصیه است .

 

طول آبشخور

ارتفاع آبشخور

عرض آبشخور

عمق آبشخور

0.5

0.8-1.2

0.3-0.5

0.5

 

تا حد امکان آبشخور ها نباید در مجاورت آخور قرار بگیرند ، زیرا اسب ها عادت دارند هنگام جویدن غلات و دانه ها، پوزه ی خود را داخل ظرف آب کرده وآب بنوشند در این صورت آب داخل آبشخور سریع تر آلوده شده ونیاز به نظافت بیشتری خواهد داشت . ظرف آب باید بالا تر از سینه ی اسب و نزدیک پوزه ی آنها قرار بگیرند . در این ارتفاع اسب به راحتی آب می نوشد در حالی که نمی تواند سم خود را وارد ظرف آب نماید .باید توجه داشته باشید که ارتفاع نصب آبشخور ها معمولاً به صورتی است که امکان افتادن مدفوع اسب ها در آن وجود دارد .لذا حتی در صورت استفاده از آبخوری اتوماتیک نیز توصیه می شود روزانه حداقل یکبار ظروف آب توسط کارگرها کنترل واز سلامت آب داخل آن اطمینان حاصل شود.از نصب شیر آب داخل جایگاه انفرادی باید اجتناب  نمود زیرا اسب ها خیلی سریع نحوه یباز کردن شیر آب را می آموزند وآن را باز می کنند که این موضوع باعث خیس شدن بستر می شود .

انبار علوفه

اصطبل معمولاً مملو از علوفه ، بستر و خوراک های مختلفی است که در اختیار اسب ها قرار می گیرد . نحوه ذخیره و نگهداری علوفه ، خوراک و بستر اسب ها باید بگونه ای باشد که اولاً کیفیت آن کاهش نیابد و ثانیاً از خطر باد و باران و سایر عوامل محیطی حفظ شوند.به این منظور معمولاً خوراک را انبار می کنند . انبار در اصطبل پرورش اسب معمولاً به دو شکل طراحی می شود . نوع اول انبار علوفه که در اصطبل های دو طبقه رایج است و شامل طبقه فوقانی اصطبل می شود .کارگر ها از طریق یک نردبام به علوفه و خوراک موجود در طبقه دوم دسترسی دارند . هر چند این شیوه ی ذخیره علوفه نیاز به زمین کمتری برای ساخت انبار دارد ، اما امروزه استفاده از این شیوه کمتر مورد تایید است ،زیرا موارد بسیار زیادی از آتش سوزی در این گونه اصطبل ها گزارش شده که سلامت اسب ها در طبقه تحتانی به خطر انداخته است . از طرفی طراحی اصطبل های دو طبقه معمولاً بشکلی است که سقف اصطبل در طبقه تحتانی کوتاه بوده و تهویه در جایگاه نگهداری اسب ها با مشکل جدی روبرو می شوند.

 

استفاده ازنوع دوم انبارهای علوفه وخوراک دراصطبل های یک طبقه پرورش اسب رایج است.این انبارهامعمولاً دریکی ازدوانتهای اصطبل به صورت یک بخش مجزاساخته می شوندوازنظرایمنی آتش سوزی مناسب ترند.دراین حالت محدودیتی درارتفاع اصطبل نیزوجود نداشته وفضای بیشتری دراختیاراسب هاقرارمی گیرد.ممکن است انبارهای یک طبقه درفاصله100 تا150 متری ازاصطبل ودرمحلی جداگانه ساخته شوند.دراین حالت احتمال آتش سوزی دراصطبل کاملا مرتفع می شود.انبار کردن صحیح علوفه وسایرخوراک ها،توجه به درصدرطوبت علوفه هنگام ذخیره سازی،کنترل سیم های برق واطمینان از عدم فرسودگی ازآنهاوقراردادن سیم های برق درقالب فلزی مخصوص،جلوگیری ازتجمع گردوخاک روی کلیدها واتصال برق،جلوگیری ازافتادن دستمال کاغذی ویالباس آغشته به روغن کارگران ویاسایرمواداشتعال زا درمحیط انبارونصب محافظ برای لامپها می تواند در جلوگیری از آتش سوزی انبار خوراک و اصطبل اسب ها مؤثر باشد.

اگر یک اسب فقط با علوفه تغذیه شود در هر سال به 2 تا 4 تن علوفه نیاز دارد. البته این مقدار علوفه با توجه به اندازه جثه، میزان فعالیت و وضعیت فیزیولوزیک اسب ها ممکن است اندکی متفاوت باشد.هر یک تن علوفه تقریباً 5/6 متر مکعب فضا اشغال می کند. البته این مقدار فضا با توجه به نوع علوفه متغیر است و هر چه وزن مخصوص علوفه بیش تر باشد،حجم یک اصطبل و فواصل زمانی خرید علوفه و دفعات آن، حجم انبار برای یک مزرعه قابل محاسبه است. برای مثال اگر خرید علوفه فقط یک بار در سال انجام شود و در یک اصطبل 20 رأس اسب نگهداری شود، حجم انبار مورد نیاز از این رابطه محاسبه می شود.

                  حجم انبار برای ذخیره 1 تن علوفه(متر مکعب)650 = 5/6  ×100 رأس اسب × یک بار خرید علوفه

عدد فوق حجم انبار برای ذخیره یک تن علوفه به ازای 100 رأس اسب در یک سال است. در حالی که مصرف سالانه اسب ها بین 2 تا 4 تن علوفه است. برای مثال اگر هر اسب بطور متوسط 3 تن علوفه در سال مصرف کند خواهیم داشت :

حجم انبار علوفه مورد نیاز برای 100 رأس اسب در یکسال (متر مکعب)    1950 = 3 × 650

میزان ارتفاع انبار خوراک در تعیین مساحت زمین مورد نیاز برای ساخت آن تعیین کننده است. هرچه ارتفاع انبار بیشتر باشد، مساحت زمین در نظر گرفته شده برای ساخت آن کاهش خواهد یافت. معمولاً ارتفاع قابل دسترس کارگران در انبار 2 متر است، ولی برای کاهش هزینه های ساخت و ساز و استفاده حداکثر از فضای مفید انبار، علوفه ها را تا ارتفاع 4 و حتی 5 متری نیز می چینند. با فرض اینکه ارتفاع چینش علوفه ها در انبار 4 متر باشد ، مساحت آن برابر است با:

مساحت انبارعلوفه برای100 راس اسب(مترمربع)             5/487=4÷1950

معمولا 20درصدازمساحت انباربه ساخت راهروبرای رفت و آمدکارگرهاو وسایل نقلیه اختصاص می یابد.بااین فرض بایدمعادل 20درصدبه مساحت محاسبه شده فوق اضافه شود:

مساحت نهایی انبارعلوفه(مترمربع)      585=(5/487×0.2)+5/487

درانبارعلوفه موارد دیگری نظیرکاه،بستروخوراک های دانه ای نیز نگه داری می شوند.دراین صورت بایدمساحت مورد نیاز انبارخوراک را افزایش داد.به عنوان یک اصل،کلی اگرازبسترخاصی دراصطبل ها استفاده نمی شود،معادل بایدمعادل نصف فضای لازم برای انبارعلوفه را برای انبار غلات وخوراک های  دانه ای اختصاص دادودرصورت استفاده از بستربرای اسب هابایدمساحتی معادل انبارعلوفه برای ساخت انبار خوراکهای دانه ای و بستر معادل 234 مترمربع خواهدبود.البته تمام محاسبات فوق در حالتی است که هراسب بطور متوسط 3 تن علوفه درسال مصرف کند و دامدار تمام علوفه مورد نیازخود را به صورت یک جا و یک بار در سال تهیه نماید.در صورت دسترسی نامحدود پرورش دهندگان به علوفه در تمام ایام سال و امکان خرید علوفه به دفعات متعدد:حجم انبار درنظر گرفته شده در اصطبل نیز به ترتیب به نصف :یک سوم و یک چهارم مقایر فوق کاهش خواهد یافت.

 درمانگاه و قرنطینه                                                                                              

اسب هامانند هرنوع دام دیگری دچار بیماری و یا برخی عوارض فیزیولوژیک می شوند که سلامت آنهارا به مخاطره می اندازد.لذا به دامداران توصیه می شود که همواره با یک دامپزشک مجرب و در دسترس در ارتباط باشند تا وضعیت سلامت اسب ها را به صورت مرتب کنترل نماید.در صورت بروز بیماری لازم است تا اسبهای بیمار:دوره درمان و نقاهتشان را در محل جداگانه ای سپری کنند.برخی اقدامات خاص مثل خوراندن دارو :تزیق سرم:جراحی و حتی معاینه اسبها در این محل انجام می شود .به این بخش از اصطبل در اصطلاح درمانگاه می گویند.پیش بینی امکاناتی نظیر وسایل مهار و تیمار اسب ها :آب گرم:وسایل و تجهیزات مورد نیاز برای رسیدگی اورژانسی به اسب ها مثل باند :وسایل خوراندن دارو ویا تزریق آمپول :سرم و حتی وسایل جراحی سرپایی در درمانگاه الزامی است.البته برای انجام عمل جراحی بزرگ :معمولا اسب ها رابه کلینیک های دامپزشکی مجهز منتقل می کنند. برای ساخت درمانگاه بایدبه ازای هر100راس اسب،125تا150 مترمساحت پیش بینی شود.بهتراست طراحی درمانگاه به گونه ای باشدکه اسب های بیماربتوانندسایرهمنوعان خودرامشاهده کنند.این موضوع به سلامت روانی اسب کمک می کند.رعایت بهداشت ونظافت وضدعفونی مرتب این محل برسلامت اسب هاو کارگرهای مرتبت باآنهابسیارموراست. اسب هامرتب ازداروهای ضدانگل وکرم کش استفاده کنند.انجام واکسیناسیون ومقابله با انگل های خارجی،برسی دندانها وغشو کردن اسب ها(حداقل هفته ای یک بار)ونظافت سم آنها از کارهایی است که درپیش گری ازبروزبیماری ها نقش اساسی دارد.این کارها می تواند دراصطبل انفرادی ویا محل جداگانه ای بنام درمانگاه انجام شود.ایجادلنگش دراسب هایک مشکل شایع است وبرای جلوگیری از آن،اسب هابایدحداقل 30تا60 دقیقه در روز دریک محوطه باز قدم بزنند.درصورتی که اسب ها درجایگاه انفرادی بسته شده اند،لازم است تاساعات قدم زدن آنهادر روز افزایش یابد.همچنین اسب ها از صداهای ناگهانی می ترسند ودچاراسترس می شوند.دربعضی از جایگاه ها برای حل این مشکل یک موسیقی آرام وملایم در محوطه اصطبل پخش می شود تا استرس ناشی ازسر وصدا در دام هاکاهش یابد.در ساخت ومدیریت درمانگاه برای اسب باید به موارد ذیل توجه نمود.

کارگرهای درمانگاه باید به صورت اختصاصی کار کرده وبه سایر بخش ها رفت وآمدنکنند وتاحد امکان هرکارگر باید از تجهیزات و وسایل شخصی خود استفاده کند. درمحوطه درمانگاه باید از وسایل و تجهیزاتی استفاده شود که به راحتی قابل ضدعفونی باشند.کارگر درمانگاه بایدتمام حالات و وضعیت عمومی اسب بیمار را به خوبی ثبت نموده و ازآن یاداشت برداری کند.اگر قرار است مسئول مزرعه یا دامپزشک از چند اسب بیمار در یک روز ملاقات کند بهتر است اسبی که دارای بیماری واگیر دار است در انتها مورد معاینه قرار گیردتا بیماری آن به سایرین منتقل نشود.در یک مزرعه پرورش اسب گاهی لازم استتا یک اسب بیمارپس از درمان،دوره نقاهت خود رادر محلی جدا از محوطه اصلی اصطبل سپری کند.همچنین در بعضی از مواردلازم است تا یک اسب جدا از سایرین تحت نظارت و مراقبت ویژه قرار گیرد. دراین شرایط ساخت قرنطینه واستفاده ازآن در مزرعه پرورش اسب ضرورت دارد.درمزرعه هایی که اسب ها به صورت انفرادی در جایگاه بسته نگه داری می کنند،در بیشتر موارد از جایگاه انفرادی به عنوان محل قرنطینه نیز استفاده می شود،ولی در مزرعه هایی کهدرآن اسب ها به صورت گروهی پروش می یابند.لازم است تا به ازای هر20 راس یک سالن به ابعاد4×4 یا7/3×7/3متر مربع به عنوان سالن قرنطینه پیش بینی شود.شرایط ساخت ونگه داری سالن قرنطینه تقریبا مشابه در مانگاه بوده و رعایت موازین بهداشتی در ساخت آن از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

6- مدیریت کود در اصطبل اسب

اصطبل باید به صورت مرتب و روزانه تمیز شود تا همواره اسب ها پاکیزه بمانند.نظافت اصطبل باعث کاهش گردوغبارهای ناشی ازادرار ومدفوع اسب ها درجایگاه انفرادی شده وبه تهویه بهتر اصطبل کمک  می کند.جم آوری مرتب ومنظم کودبویژه درکاهش گازآمونیاک موثراست.کاهش ابتلای اسب ها به بیمارهای انگلی و عفونی نیز یکی از فوایدنظافت مرتب وموثرجایگاه آنهااست.یک اسب450 کیلو گرمی در هر روز تقریبا20کیلوگرم کودتولید می کند.به این مقدار کود مقداری آب وهمچنین بسترآلوده را نیزبایداضافه کرد. جمع آوری این فضولات ودفع فاضلاب روزانه ازجایگاه بخصوص در اصطبل های بزرگ نیازمند صرف وقت وهزینه قابل توجهی است.روش های متعددی برای دفع کود وفاضلاب در اصطبل هامتداول است که ساده ترین و ابتدایی ترین آنها جمع آوری دستی کود توسط کارگرها و دفع آن از جایگاه است.این روش نیاز به نیروی کارگری و صرف زمان زیادی دارد و احتمال آسیب دیدن کارگرها و اسب ها نیز در آن افزایش می یابد.جمع آوری دستی کود در جایگاه هایی با کف جامد (غیر مشبک)رایج است.در صورت استفاده از کف های مشبک درجایگاه انفرادی،روش های دیگری از مدیریت کود نیز قابل استفاده اند.استفاده از کف های مشبک در پرورش سایر دام هانظیر گاوشیری وگوساله پروارنیز رایج است.درصورت استفاده ازکف مشبک،مدفوع اسب هاپس از دفع،به طور مستقیم ازطریق شبکه موجود درکف جایگاه وارد کانال فاضلاب تعبه شده در زیرآن شده وازآنجاتوسط فشارآب ویا نیروی مکانیکی به خارج ازاصطبل هدایت شود.هرچندهزینه نصب ونگه داری این سیستم بسیار قابل توجه است امااستفاده ازآن باعث صرفه جویی در وقت ونیروی کارمورد نیاز خواهد شد.علاوه براین،تهویه سالن دراین حالت بسیار مناسب تر است ونظافت اسب هاوجایگاه های انفرادی آنها نیزنسبت به حالت جمع آوری دستی کود بسیار آسان تر است.روش دیگر برای دفع کود اسب ها،در اصطبل های دارای کف جامد،استفاده از جریان آب پرفشار است.در این سیستم یک جریان آب با عمق10سانتیمتروبافشار زیاد درکف جایگاه انفرادی اسب جریان یافته وکود وفضولات آنها راباخود حمل می کند.در این نوع اصطبل ها بخش پائینی دیوارهای جداکننده در جایگاه انفرادی اسب ها دارای یک فضای باز20تا25 سانتیمتری است که بواسطه آن آب براحتی می تواند در بین جایگاه های انفرادی مجاور هم جریان پیدا کرده وفضولات را حمل کند.ازآنجا که استفاده از این روش باعث ایجاد مشکلاتی مثل پاشیدن آب آلوده به بدن اسب ها ویا ایجاد ناراحتی سم درآنها می شود،لذادر بیشتر اصطبل ها ازآن فقط برای نظافت راهروهای ارتباطی استفاده می کنند.

ساخت کانال فاضلاب در یک طرف جایگاه انفرادی اسب ها نیز یکی از روش های دفع کود از اصطبل است.دراین حالت کف جایگاه انفرادی اسب ها به سمت کانال کود دارای یک شیب 2تا3درصدی است.این شیب باعث هدایت ادرار اسب ها به کانال فاضلاب شده واز خیس شدن بستر آنها جلوگیری می کند.برای جمع آوری ودفع کود نیزکارگرها هر روزیک بار کود راجمع وبه این کانال هدایت می کنند.کودهای انباشته شده در کانال فاضلاب به کمک نیروی آب ویاجلوبرهای مکانیکی در مسیرکانال حرکت کرده واز اصطبل خارج می شوند.برای حرکت بهتر کود درکانال فاضلابکف کانال بایدشیب نسبتا زیادی بین10تا15 درصد داشته باشد تاکود به راحتی روی آن بلغزد وبه جلو هدایت شود در این سیستم هزینه کارگری واتلاف زمان نسبت به سیستم کف مشبک بیشترونسبت به سیستم جمع آوری کود دستی کمتر است.حالت چهارم برای دفع کود    اسب ها استفاده از تراکتور ویاتیلرهایی است که نوسط کارگرهدایت شده وکود را ازکف جایگاه انفرادی به کمک تیغه مخصوص جمع آوری می کنند.هرچند ممکن است تیلر ها بتوانند وارد جایگاه انفرادی شوند ولی برای استفاده از تراکتورلازم است تا دیوارهای جداکننده بین جایگاه های انفرادی برداشته شود وتراکتوراز ابتدا تا انتهای اصطبل را نظافت کند.این کا نیاز به جابه جایی مرتب وروزانه اسب ها وجابه جا کردن مرتب دیواره های جداکننده دارد که خودامری وقت گیر وزمان بر است.استفاده ازنوار نقاله وصفحات قابل جابه جایی نیز یکی از روش های مکانیزه جمع آوری کود از اصطبل است.در این روش یک نوار نقاله همراه با صفحات قابل تعویض در یک سوم ابتدایی وانتهایی اصطبل قرار می گیرد ومدفوع اسب ها روی آن می افتد.سپس در ساعات مشخصی ازروز این نقاله حرکت می کند وبه این صورت کود تولید شده ازجایگاه انفرادی اسب ها خارج می شود.این روش بیشتر درحالتی کاربرد دارد که سر اسب ها درجایگاه انفرادی بسته شده است وهمیشه کود دریک نقطه معین روی زمین می افتد.نیاز به کارگر در این روش تقریبا به صفر    می رسد وسرعت عمل آن بسیار مناسب است.امابرای استفاده ازاین سیستم باید پیش بینی های لازم در طراحی اولیه اصطبل انجام شده باشد وهمچنین استفاده ازآن نیازمند صرف هزینه قابل توجهی است.

انتخاب یکی از سیستم های یاد شده برای دفع کود وفاضلاب اصطبل،بستگی به سطح مکانیزاسیون مزرعه،دستمزع کارگر وسلیقه دامدار دارد.ولی آنچه اهمیت دارد این است که کود به صورت روزانه ومرتب از محل نگه داری اسب ها خارج ودفع شود.معمولا کود پس از خارج شدن از اصطبل به انبار های رو زمینی منتقل شده وپس از مخلوط شدن با خاک به صورت کمپوست در مزارع قابل استفاده است.درحالت دیگر کود به صورت مایع وارد مخازن زیر زمینی شده وتوسط دستگاه های مخصوص به صورت کود مایع در زمین های کشاورزی توزیع می شود.در تعیین محل انبار کود رعایت فاصله بااماکن مسکونی ودر نظر گرفتن جهت باد بسیار اهمیت داردتا بوی نامطبوع ناشی ازکود به سمت اصطبل ومناطق مسکونی مجاور هدایت نشود.

محاسبه انبار کود در مزرعه پرورش اسب:

بر اساس یک پیشنهاد کلی به ازای هر راس اسب بالغ موجود در مزرعه،4/13 متر مکعب انبار کود برای ذخیره کود یک سال لازم است.این فضا با توجه به نوع نژاد،ترکیب سنی گله،نوع و مقدار خوراک مصرفی و نوع مدیریت کود اسب ها ممکن است از13تا14 مترمکعب در سال تغییر کند.بر اساس مساحت انبار کود مورد نیاز برای یک مزرعه 20 راسی از اسب های مسابقه به صورت ذیل محاسبه می شود.

حجم انبارکود(مترمکعب)            268=4/13×20

اگر ارتفاع کود درانار ذخیره کود را 5/2 مترفرض کنید مساحت انبار مورد نظ برابراست با:

مساحت لازم برایساخت ابار کود(متر مربع)          2/107=5/2÷268 

 عدد فوق مساحت مورد نیاز برای ذخیره و انبار نمودن کود تولیدی 20 راس اسب طی یک سال است.لذا اگر نحوه مدیریت کود در مزرعه مورد نظر به نحوی باشد که انبار کود هر6 ماه یک بار تخلیه شود،در این صورت مساحت زمین مورد نیاز برای ساخت انبارکود به 5/3 متر افزایش یابد مساحت این انبار باز هم نسبت به مقدار محاسبه شده در بالا کاهش خواهد یافت.

7-سیستم تهویه در جایگاه پرورش اسب

میزان رطوبت نسبی دراصطبل اسب ها باید بین 50 تا80 درصد باشد.همچنین غلظت گاز های آلوده کننده موجود در هوای اصطبل نیز باید در حد مجاز آن حفظ شود.برای مثال غلظت گازآمونیاک که یکی از فراوان ترین این گازها است باید کمتر ازppm  10 باشد تا سلامت اسب ها و کارگر ها به مخاطره نیافتد.بیشترین عامل آلوده کننده هوای داخل اصطبل اسب ها آمونیاک است که از ادرار آنها متصاعد می شود.این گاز باعث سوزش چشم ها و مجاری تنفسی شده و برای سلامت انسان و اسب خطرناک است.غلظت بخارآب و گازهای مختلف و همچنین دمای سالن تحت تاثیر نرخ تهویه و میزان تبادلات هوایی بین محیط داخل و خارج اصطبل تغییر می کند.نرخ تهویه مورد نیاز در یک اصطبل نیز تحت تاثیر دمای داخل وخارج اصطبل،میزان تبخیرو بخارآب،وزن زنده اسب ها و میزان تبخیر داخل اصطبل متغییر است.هوای تازه مورد نیاز به ازای یک راس اسب 450 کیلوگرمی در فصل زمستان وتابستان به ترتیب 5/1 و3 متر مکعب دردقیقه است.بر طبق یک اصل کلی برای تامینهوای تازه اصطبل،درفصل زمستان هر 15 دقیقه یک بارودر فصل تابستان هر6 دقیقه یک بار تمام هوای اصطبل باید بطور کامل با هوای تازه جایگزین شود.

بر اساس متوسط حجم تهویه مورد نیاز دریک اصطبل با 20 راس اسب پرورشی در فصل تابستان به صورت ذیل قابل محاسبه است:

حجم هوای مورد نیاز(متر مکعب در دقیقه)                       60=3×20

اگردرفصل تابستان کل هوای سالن پرورش اسب ها درهر ساعت 10 بار(هر6 دقیقه یک بار) بطورکامل با هوای تازه جایگزین شود،مجموع حجم هوای مورد نیاز اسب ها طی 6 دقیقه برابر است با:

حجم هوای ورودی طی6 دقیقه(متر مکعب)     360=6×60

این عدد درواقع حداقل حجم سالن پرورش اسب ها نیز خواهد بود.زیرا حجم سالن پرورش اسب ها باید به اندازه ای باشد که بتواند با توجه به نرخ تهویه،هوای تازه مورد نیاز اسب ها را حداقل تا 6 دقیقه در خود جای دهد.

تعیین تعداد و قدرت هوا کش های مورد نیاز

برای تامین 360 متر مکعب هوا در فواصل زمانی 6 دقیقه یک بار در اصطبل مورد نظر راه حل های ذیل وجود دارد:

1-استفاده از یک هوا کش با قدرت هوادهی 360 متر مکعب دردقیقه که هر 6 دقیقه یک بار به مدت 1 دقیقه کار کند.

2-استفاده از دو هواکش که هر یک به قدرت هوادهی 180 متر مکعب در دقیقه که 6 هر دقیقه یک بار بطور همزمان به مدت 1 دقیقه کار کند.

3-استفاده از چهارهواکش هر یک به قدرت 90 متر مکعب در دقیقه که هر6 دقیقه یک بار بطور همزمان 1 دقیقه کار کند.

حجم هوای جابجا شده در صورت استفاده از هر یک از گزینه های فوق الذکربا یکدیگربرابر است و تنها نوع و تعداد هواکش های بکار رفته در حالات مذکور با هم متفاوت است.استفاده از چند هوا کش کوچک نسبت به استفاده از یک هواکش بزرگ، از این جهت که باعث توزیع یکنواخت ترهوا در سالن پرورش می شود،دارای مزیت است.هر سیستم تهویه برای دفع هوای آلوده و جایگزین نمودن هوای پاک از دو قسمت تشکیل شده است.این دو قسمت شامل ورودی ها و خروجی های هوا هستند.از نظر نوع طراحی سیستم تهویه،اصطبل ها را می توان به سه دسته تقسیم نمود که در ادامه می آید.

 

تهویه طبیعی در اصطبل باز(اصطبل سرد)

منظور از اصطبل سرد همان جایگاه های باز سه طرفه و یا جایگاه هایی است که در مناطق گرمسیر قرار داشته و در طول سال بیشتر هدف دامداران سرد کردن داخل اصطبل است تا گرم نگه داشتن آن.به علت گرمای هوا یک یا چند طرف از دیوار های جانبی این اصطبل ها باز بوده و جریان هوای طبیعی از طریق این فضاها برقرار می شود.معمولا این اصطبل ها نیاز به عایق بندی خاصی ندارند و هدف از این تهویه در آنها،کاهش دمای داخل اصطبل،کاهش رطوبت و کاهش آلودگی هوا است.

ورودی و خروجی های هوا در این سیستم می تواند شامل پنجره ها،فاصله موجود بین لبه فوقانی دیوار ها و سقف،فضای باز بین قطعات تشکیل دهنده سقف و یا در های اصلی اصطبل باشد.هر یک از این ورودی ها ممکن است توسط در یچه های قابل کنترل تنظیم شوند یا کاملا آزاد باشند.معمولا در اصطبل های باز  (جایگاه سرد) فقط از جریان باد برای برقراری تهویه طبیعی استفاده می شود و تهویه مکانیکی کمتر مورد استفاده قرار می گیرد.در جایگاه های باز با توجه به عرض اصطبل،مساحت توصیه شده برای ورودی و خروجی هوا به ازای یک راس اسب در جدول زیر ارائه شده است.

                                      اندازه ورودی و خروجی هوا به ازای یک اسب در اصطبل باز(متر مربع)

 

نوع ورودی و خروجی هوا

                       عرض اصطبل

30متر                  20متر                      10متر

مساحت پنجره دیوارجانبی                                                 9/0                            6/0                               3/0           

فاصله بین دو قطعه سقف                                                  15/0                           1/0                              08/0

فاصله بین حاشیه فوقانی دیوار ها و سقف                              3/0                            2/0                              15/0

 

 

تهویه طبیعی در اصطبل بسته (اصطبل گرم)

 

    اصطبل های گرم ،همان اصطبل های بسته اند که معمولاً در مناطق نیمه سردسیر و یا سردسیر ساخته می  شوند و      هدف دامدار در طول سال معمولاً گرم نگه داشتن دمای داخل اصطبل است تا سرد کردن آن. معمولاً  تمام یا بخشی از    دیوارها و سقف این اصطبل در فصول سرد سال جلوگیری شود.وجود عایق مناسب در دیوارها و سقف باعث می شود حتی اگر هیچ وسیله گرمایشی داخل اصطبل مورد استفاده قرار نگیرد، باز هم اختلاف دمای داخل و خارج اصطبل به

بیش از 5  یا 10 درجه سانتیگراد نرسد معمولاً به علت محدود بودن مساحت پنجره ها و یا روزنه های سقف درجایگاه

های بسته، نرخ تهویه طبیعی در این سالن ها کمتر از اصطبل های با (سرد)است. بعنوان یک توصیه کلی برای استفاده ازتهویه طبیعی در اصطبل های گرم در فصل تابستان باید معادل 5 تا 10 درصد و در فصل زمستان معادل یک درصد از مساحت کف اصطبل را به ورودی و خروجی هوا  در دیواره های جانبی اختصاص داد . در این حالت ورودی هوا معمولاً از طریق ایجاد شکاف بین محل اتصال سقف با دیوارهای جانبی ویا نصب پنجره در دیوارها تامین می شود و خروجی هوا، شامل منفذ هایی است که در سقف اصطبل تعبیه می شوند. بهتر ا ست ارتفاع این منفذ ها   60  سانتیمتر بالاتر   از لبه   سقف  باشد و یک کلاهک با دریچه قابل تنظیم روی آن نصب شود تا از ایجاد کوران هوا در سالن  و اختلال در سیستم تهویه جلوگیری شود. در جایگاه بسته و در فصل  تابستان ،  درها   نیز می  توانند بعنوان  ورود ی وخروجی هوا مور استفاده قرار بگیرند. معمولاً به هنگام روز درها را باز گذاشته و هنگام  شب و سرد شد ن هوا  را می بندند .

تهویه مکانیکی در اصطبل بسته ( اصطبل گرم)

 

در مناطق سردسیر به علت سرمای بیش از حد هوا پرورش دهندگان در بیشتر ایام سال و بخصوص در هنگام شب ناچار به بستن تمام پنچره ها و روزنه ها ی سقف و درها هستند ا تا از کاهش دمای داخل اصطبل جلوگیری کنند. در  این شرایط میزان تبادلات دمایی با خارج اصطبل به حداقل رسیده و پرورش دهندگان باید با دقت بیشتری نسبت به باز کردن ویا بستن پنجره های اصطبل اقدام کنند. از آنجا که نرخ تهویه در این نوع اصطبل ها به شدت با وضعیت دمای سالن در ارتباط است لذا کنترل تهویه همراه با تامین دمای لازم برای اسب ها کار سخت و پیچیده ای است. در اصطبل های بسته بهتر است تمام دریچه های ورودی و خروجی هوا قابل تنظیم و کنترل باشند. در این شرایط پرورش دهندگان برای تامین حداقل تهویه مورد نیاز در اصطبل بسته از انواع سیستم تهویه مکانیکی با استفاده از هواکش های دمنده و یا مکنده که به صورت تجاری در بازار موجود هستند، بهره می برند. حجم کل تهویه مورد نیاز برای اسب ها با توجه به تراکم اسب ها در اصطبل، حجم فضای داخلی اصطبل و دمای داخل آن قابل محاسبه است و بر این اساس قدرت هواکش ها و مساحت ورودی ها و خروجی های هوا سالن تعیین می شود. تصمیم گیری درباره میزان تهویه مورد نیازو مهندسی تهویه مکانیکی بویژه در فصل زمستان نیاز به تجربه خاصی داشته و به دامداران توصیه میشود برای تصمیم گیری در این خصوص حتماً با کارشناسان خبره مشورت نمایند. در فصل زمستان در بسیاری از موارد بر اثر استفاده از تهویه مصنوعی، دمای هوای داخل سالن در اصطبل کاهش می یابد.و این در حالی است  که امکان کاهش نرخ تهویه در سالن وجود ندارد. در این مواقع برای افزایش دمای اصطبل می بایست از وسایل گرمایشی مناسب استفاده کرد. از آنجا که در فصل زمستان افزایش دمای سالن بیش از 10 درجه سانتیگراد ضرورتی ندارد و حفظ دمای سالن در این محدوده قابل قبول است، لذا به پرورش دهندگان توصیه می شود تا از صرف هزینه های اضافی برای گرم نمودن بیش از حد اصطبل اجتناب کنند.

طبق یک برآورد علمی به ازای یک راس اسب در فصل زمستان، بین 500 تا 1000 وات انرژی در ساعت برای گرم کردن و تنظیم دمای داخل اصطبل مصرف می شود. هر چند انواع بخاریهای نفت سوز ، گازوئیل سوز،   برقی و گاز سوز در اصطبل های پرورش اسب مورد استفاده قرار می گیرد ولی شاید مقرون به صرفه ترین وبهترین نوع سوخت برای استفاده در اصطبل اسب ها گاز طبیعی باشد. البته استفاده از شوفاژ نیز در برخی از نقا ط متداول است .

8 – نور مورد نیاز در پرورش اسب

به منظور مراقبت بهتر ونظا رت مناسب تر بر فعالیت اسب ها تامین نور کافی در اصطبل آنــها لازم و ضروری است .

تاریکی و نور کم باعث ایجاد مشکل در نظافت ورسیدگی به اسب ها می شود.برای  تأمین نور طبیعی حد اقل 4/0 تا6/0 متر مربع پنجره در یک جایگاه انفرادی لازم است. این پنجره در ارتفاع2 متری از سطـح زمین نصب شده و از دسترس اسب ها دور باشند .  در غیر این صورت بهتر اسـت پنجره ها توسط توریهـای فلزی یـا نرده های آهنـی محافظت شوند .  حداقل روشـنایی برای راهـروها، محوطه تیـمار اسب ها و خوراک دهی به آن ها حدود200 لوکـس اسـت. درنظرگرفتن یک لامپ 100 وات به ازای هر 8 متر مربع از مساحت کف اصطبل ،مطمٌـما برای تامین رشنـایی کـافـی است. جایگاه  انفرادی و محوطه عمومی اصطبل پروش اسب ، هیچ یک از ساعات شبانه روز نباید بطور کـامل تـاریک باشد و بهتر است به هنگام شب،حد اقل شدت نوری معادل 50 لوکس دراصطبل تامین شود.لامپ ها باید حداقل در ارتفاع 5/2 متری از سطح زمین نصبت شوند تـا بـا سر اسب تما س نداشته باشند . برای حفـا ظت بیشتر لامپ ها ، آنها را در حبـاب های مخصوص قرار می دهند . تمام سیم های برق باید در یک غلاف محکم فلزی یا پلاستیکی محافظت شوبد زیراجوندگانی مثل موش وحتی اسب ها باعث آسیب رساند ن به این تجهیزات و ایجاد خطر آتش سوزی در سالـن می شوند. بهتر است لامپ ها در بالای در ورودی جایگاه انفرادی یا دیوارهی جانبی قرار می گیرندتا بر روی کف اصطبل سایه ایجاد نشود این نکته برای کنترل و نظارت بهتر بر اسب ها موٌثر است.

9- حصار بندی و تقسیم بندی جایگاه پرورش اسب

کشیدن حصار و استفاده از فنس در پرورش اسب در سیستم  پرورش مرتعی  یا  پرورش بسته ، اهمیت  ویژه ای دارد . این مسًله باعث مدیریت بهتر ، نظارت مناسب تر وصرفه جویی بیشتر در وقت ونیروی کارگری در مزرعه خواهد شد.  حصار بندی معمولاً برای محوطه گردش وچرای اسب ها لازم وضروری است . اسب ها حیوانات تر سویی هستند وبر اثر تحریک ممکن است  خود را به حصار ها و دیوارهای اطراف بکوبند . لذا در ایجاد حصار بندی برای اسب ها نباید ازسیم های خاردار ویا لوله های زاویه دار استفاده نمود.چوب یا الوار های سنگین،سیم های حاوی جریان برق سیم های حاوی جریان برق و سیم های ساده چند لایه همه از مواردی هستند که می توان از آن ها برای حصـا ر کشی چراگــاه و گردشگاه اسب ها استفاده کرد . رنگ زدن نرده ها و یا حصار ها توصیه نمـی شود زیرا اسب ها پس از مدتی رنگ ها را لیس زده واز بین مـی برند و مهم تر آنکه این موضوع ممکن است باعث مسمومیت دام ها بشود . ارتفـاع نرده ها در  حصار بن دی باید بین 5/1 تا2 متر باشد تا اسب ها قادر به پریدن از روی آن نباشند. همچنین ضخامت میله های فلزی مورد استفاده در نرده کشی اسبها باید حداقل 5/1 تا 2 سانتیمتر و ضخامت نرده های چوبی 5تا 10 سانتیمتر باشد تا بر اثر بر خورد اسب ها آسیب کمتری ببینند .تجربه نشان داده است که بهتر است قسمت پائین حصار ها ونرده ها حد اقل 25 سانتیمتر با زمین فاصله داشته باشد تا پای اسب ها در بین سیم ها و نرده ها درگیر نشود وآسیب نبیند.

در استفاده از سیم های فلزی برای حصار بندی جایگاه اسب به این نکته تو جه داشت که به علت ضخامت کم سیم ها و سرعت بالای اسب ها هنگام دویدن وجست وخیز کردن ،ممکن است حیوان سیم ها را به درستـی ندیده وبا آن برخورد کند. در این باره نصبت علائم رنگی و هشدار دهنده در اطراف حصاربندی لازم است.در صورت استفاده از سیم های بر ق دار برای ساخت حصار، باید هر چند وقت یک بار علف های هرز اطراف این سیم ها را کنده و اطراف آنها  را تمیز نگه داشت . در مناطق جنگلی استفاده از چوب برای ساخت حصار به  دلیل فراوانی و انعطاف پذیری مناسب آنرواج بیشتری دارد، اما در سایر بخش ها انتخاب نوع حصار به فراوانی مصالح محلی وسلیقه  دامدار بستگی  خواهد داشت.

10 مصا لح مورد استفاده در ساخت جایگاه پرورش اسب

شاید نوع مصالح مورد استفاده برای ساخت جایگاه پرورش اسب با مصالح مورد استفاده در سایر واحد های پرورش

دام نظیر گاو شیری و گوسفند متفاوت باشد.  انتخاب نوع مصالح ساختمانی  برای ساخت یک اصطبل تاحد زیادی به شرایط آب وهوایی محل مورد نظر، هدف پرورش فراوانی مصالح فراوانی در منطقه ، موقعیت اقتصادی دامدار و

سلیقه ی او وابستگی دارد.بطور کلی نوع مصالحی که در هر یک از بخش های اصطبل مورد استفاده  قرار می گیرد

باید مقاوم و بادوام بوده و در برابر آسیب های فیزیکی و تماس شیمیایی با مواد  شوینده ،  کود و ادرار اسب ها آسیب کمتری ببینند . مصالح مورد استفاده باید تا جای ممکن ارزان قیمت و مقرون به صرفه جویی بوده واز مواد غیر سمی تولید شده باشد . همچنین این مصالح باید نسبت به آب،رطوبت وباد غیر قابل نفوذ بوده و بهتر است ضد حریق با شند . در برخی از مواد در اصطبل های گرم علاوه بر استفاده از یک  نوع مصالح ساختمانی خاص مثل بتن ،آجر ویا چوب لازم است تا از یک عایق مناسب مثل پشم شیشه ویا یونو لیت نیزبرای افزایش عایق بندی ساختمان استفاده نمودتا دمای داخل اصطبل در فصول گرم و سرد سال در حـد مطلوب حفظ شود .برای تعـیین میزان عایق بندی جایگاه و استفاده از عایق مناسب ، توجه به شرایط آب وهوایی و میزان مقاومت مصالح در برابر تبادلات حرارتی لازم و ضروری است جنس دیوار اصطبل ممکن است از چوب ، بتن، فلز ،آجر و یا مصالح پیش ساخته باشد  که  هر یک  دارای مقاومت ،

قابلیت رسانایی ضریب احتراق و قیمت متفاوتی هستند. ازآنجا که اسب ها حیوانات ترسویی هستند وبر اثریک تحریک کوچک خود را به در ودیوار میزنند. لذا شاید بهتر باشدکه پوشش دیوارهارا از جنس چوب انتخاب کرد تا در اثربرخورد با آن ، حیوان آسیب کمتری ببینند. در استفاده از چوب به عنوان پوشش دیوار ها ،کـف ویـا بعنوان نرده وحصار ،  این موضوع باید حتما مد نظر قرار بگیرد که اسب ها عادت به خوردن و جویدن چوب داشته وباعث تخریب آن می شوند .  لذا توصیه می شود روی بخش های چوبی که در معرض دندان اسب ها قرار دارند با  روکش فلزی پوشانده شود تا از دسرس آنها دور بمانند. جنس در های اصطبل ها ودر های ورودی هر یک از جایگاه های انفرادی باید محکم و حتـی الامکان فلزی باشد . به این منظور بهتر است تا حد اقل چهار چوب در ها را فلزی و قاب داخل آن را از چوب انتخاب کرد ، زیرا قدرت بر خورد لگد اسب ها به حدی است که در های فلزی نیز ممکن است هر چند وقت یک بار شکسته و نیاز به تعمیر داشته باشند . جنس سقف اصطبل ممکن است از چوب،شیروانی فلزی ویا شیروانی سیمانی انتخاب شود. البته سقف های آجری نیز در برخی نقاط مورد استفاده قرار می گیرند . در صورت استفاده از آجر برای سقف ،شکل    سقف معمولاً به صورت ضربی طراحی می شود. البتهدر برخی مناطق روستایی از پوشال و کاه نیز بعنوان  پوشش موقت سقف استفاده می شود که این در صورت احتمال  خطر آتش سوزی  در اصطبل افزایش  می یابد .  شکل سقف اصطبل ممکن است به صورت صاف، شیبدار با شیب یک طرفه و یا شیب دو طرفه انتخاب شود. انتخاب شکل سقف نیز بیشتر به شرایط آب وهوایی منطقه ، سلیقه دامدار و وضعیت تهویه جایگاه بستگی دارد  . معمولا وضعیت تهویه اصطبل در صورت استفاده از سقف های شیب دار نسبت به استفاده از سقف های صا ف بهتر و مطلوبتر است . همچنین استفاده از سقف های شیروانی درنقاط پر باران نسبت به سقف های صاف دارای مزیت است . به جرات می توان گفت که کف جایگاه یکی از مهم ترین اجزای یک اصطبل است . زیرا در طول شبانه روز اسب ها بیشترین تماس را با کف جایگاه دارند . از طرفی نوع کف تاحدزیادی تعیین کننده نحوه نظافـت و بهداشت جایگاه ،مدیریت کود و دفع فاضلاب آن است . کف جایگاه  ممکن  است از مواد  مختلفی  تهیه  شود که همه آنها باید  دارای خصوصیات ذ یل باشند. اولین خصوصیت  مهم مصالح مورد استفاده درکف جایگاه این است که بتواند فشار ناشی از وزن اسب ها را تحمل کرده ودر برابرضربات سم  آنها   مقاومت کند . در صورت  امکان بهتر است  جنس  کف جایگاه اندکی  انعطاف  پزیر باشد تا پای اسب ها آسیب  کمتری  ببیند .  کف  اصطبل  نباید     لغزنده باشد . این موضوع باعث می شود اسب ها سر نخورده و تعادل خودرا حفظ کنند و هنگام بلند شدن یا نشستن ماهیچه های آنها کشیده می  نشود.این امر بخصوص برای اسب های مسابقه اهمیت بیشتری دارد.کف  اصطبل باید قابل شستتشو وضد عفونی باشد وتا جای ممکن آمونیاک را به خود جذب نکنند زیرااسب ها هنگام  خواب  سر خود را روی کف جایگاه می گذارند و در صورت جذب آمو نیاک از طریق کف، سلامت  اسب ها  به  مخاطره  خواهد افتاد.کف جایگاه پرورش اسب هامی تواند ازخاک رس کوبیده شده ،بتن،آسفالتوحتی چوب ساخته شود.هریک ازاین مصا لح دارای مزایا ومعایبی است.کف های خاکی ارزان ترین نوع بستر برای اصطبل است و به  دلیل نرمی و انعطاف پذیری مناسب به پای اسب ها کمتر اسیب می رساند .ولی مرتب نیاز به تعمیروترمیم داردوازطرفی  شستشو، ضدعفونی و بهداشت آن دشوار است.کف های بتنی نسبتا گران هستند ولی طول عمر آنها بالاست ونظافت ونگهداری آنها آسان است.بتن نباید ضخامتی کمتر از 10 سانتیمتر داشته باشد. همچنین سطح بتن حتماً باید   شیاردار  و دارا ی اصطکاک کافی برخوردار است و اسب ها روی آن سر نخورند . استفاده از آسفالت نیز برای پوشش کف اصطبل اسب ها در برخی نقاط رایج است. آسفالت معمولاً از اصطکاک کافی برخوردار است و اسب ها روی آن لیز  نمی  خورند. همچنین انعطاف پذیری و نرمی آن نسبت به بتن بهتر است اما طول عمر آسفات کمتر از بتن است . آسفالت بر اثر حرارت شل شده و بر اثر پا خوردن پستی و بلندی پیدا می کند و این مسئله باعث اختلال در هدایت فاضلاب های کف جایگاه می شود.

از طرفی از آنجا که آسفالت جزء فرآورده های نفتی است، ممکن ایت در تماس با پوست اسب ها و یا بر اثر آزاد شدن بخارات نفتی، باعث آسیب رساندن به دام ها شود . امروزه استفاده از کف پوشهای صنعتی پیش ساخته ، در حال افزایش است و با استقبال خوبی از سوی پرورش دهندگان اسب روبرو شده است . این کف پوشها دارای ضریب اصطکاک منا سبی بوده و در مقابل تحمل وزن دام و فشار های وارده از مقاومت مناسبی برخوردارند. همچنین مواد مورد استفاده در آنها به گونه ای است  که برای بدن دام ضرر نداشته و اسب هنگام راه رفتن و یا نشستن بر روی آن احساس راحتی می کند. این کف پوشها سریع نصب شده و تعویض و یا تعمیر آنها آسان است . تنها مورد قابل توجه در استفاده از این کف پوشها قیمت قابل توجه آنها است که استفاده از آنها را تا حدی محدود می نماید . به منظور تامین راحتی اسب ها و فراهم کردن زیر انداز مناسب برای آنها معمولاً استفاده از یک بستر نرم و انعطاف پذیر در کف جایگاه انفرادی لازم وضرور ی است . استفاده از بستر مناسب باعث تضمین سلامت دام ها ، مدیریت بهتر کود و کاهش رطوبت محل پرورش خواهد بود.

معمولاً اگر کف اصطبل خاکی باشد، ضرورتی برای استفاده از بستر در جاگاه انفرادی اسب ها نیست . ولی در صورت استفاده از بتن ، آسفالت و یا چوب در کف اصطبل تهیه بستر مناسب تقریباً اجتناب ناپذیر است. امروزه استفاده از کاه، خاک اره ، خاک رس، شن ، چمن مصنوعی خاک سنگ ، ماسه و تشتک های آماده بعنوان بستر اسب ها رایج است . البته پوشال ، مقوا، علوفه های خشک مرتعی و حتی کاغذ خرد شده نیز در برخی موارد بعنوان بستر مورد استفاده قرار می گیرند. اگر اسب ها از جیره پلت شده استفاده می کند ، نباید از شن برای بستر انها استفاده کرد. زیرا ممکن است اسب ها اشتبا هاً ذرات شن را به جای خوراک پلت شده مصرف کرده و مشکل گوارشی پیدا کنند. بستر نباید از مواد سمی و مضر تهیه شده باشد . امروزه استفاده از تشک های آماده نیز بعنوان بستر اسب ها با استقبال قابل توجهی روبرو شده است . این تشک ها در ضخامت 1.5 تا 2  سانتیمتر به بازار عرضه می شوند . معمولاً ضریب اصطکاک و دوام این گونه تشک ها برای پرورش اسب مناسب است . هر چند که هزینه اولیه برای تهیه این نوع تشک ها قابل توجه است ، ولی به علت دوام بالا و شرایط بهداشتی مناسبی که در اصطبل فراهم می شود ، در نهایت استفاده از این تشک ها اقتصادی و به صرفه است.

 

11- مهار و جابجایی اسب ها در مزرعه

 

اسب ها معمولاً حیوانات آرامی هستد و در صورت انس گرفتن با کارگر براحتی می توان آنها را تیمار و رسیدگی نمود. با این وجود معمولاً برای مهار اسب ها به آنها دهنه و افسار می زنند. با افسار نمودن اسب بسیاری از فعالیت های  آن تحت کنترل خواهد بود. در صورت نیاز به انجام هر نوع تیمار خاص برای اسب ها مثل تعویض نعل و یا  سم   چینی ، ابتدا لازم است تا آنها را بخوبی مهار نمود. به این منظور معمولاً اسب ها را در یک نقطه ثابت می   بندند تا امکان چرخش ویا فرار نداشته باشند. برای انجام عمل های جراحی  ، بهترین حایت مهار اسب بیهوش کردن آن است.این کا ر می بایست توسط دامپزشک مجرب انجام شود. برای مهار موقت اسب در جایگاه انفرادی معمولاً یک حلقه روی یکی از دیوارها ی جانبی جایگاه نصب می شود تا در مواقع لزوم دهنه اسب به آن گره زده و اسب به صورت موقت مهار شود. این حلقه دور از محل آخور و آبشخور و روی یکی از دیوارهای جانبی (به سمت انتها) و در ارتفا عی   معادل  ارتفاع سینه اسب نصب می شود . البته باید استحکام دیواری که حلقه روی آن قرار دارد و اینکه این حلقه در دو طرف  دیوار هیچ زائده  اضافی و یا برنده ای نداشته باشد ،مطمئن شد .رعایت برخی از نکات در رفتار کارگر ها با اسب ها ضرور  ی بوده و باعث تظمین سلامت دام و کارگر مرتبط باآنها خواهد شد .در ذیل به برخی از این مواد اشاره شده است .

1- کارگر ها باید از رفت  و آمد بی مورد و غیر ضروری در بین اسب ها خود داری کنند. 2- کارگرها یی که در تماس مستقیم با اسب ها ی بیمار هستند باید مراقبت های بهداشتی و اصول ضدعفونی را مدنظر قرار دهند. 3- ورود کارگرها به جایگاه نگهداری اسب ها باید با احتیاط کامل  انجام شود . 4- کارگرها موظفند در صورت مشاهده هر نوع بیماری و یا وضعیت غیر طبیعی در اصطبل آن را گزارش کنند.  5- امکانات و تجهیزات موجود در اصطبل همیشه باید پاکیزه باشند. 6- داشتن رفتار ملایم، برقراری ارتباط با اسب ها و رعایت نظم در ساعات سر کشی به جایگاه همگی در عکس العمل طبیعی اسبها بسیار موثر است . 7- اسب ها به مهتر و مربی خود بسیار وابسته اند و نسبت به هر گونه عمل او واکنش نشان می دهند . لذا داشتن آرامش کامل هنگام تیمار کردن نظافت و رسیدگی به اسب ها در سلامت آنها حائز اهمیت است. 8- هنگام نزدیک شدن به اسب ها بهتر است کارگر با اسب صحبت کند تا مطمئن شود اسب متوجه حظور وی در جایگاه شده و از کارگر نترسد. 9- اسب ها موجودات باهوشی بوده و زود یاد می گیرند . لذا دامدار ن  می توانند  با شناخت حالات و خصوصیات اسب ها ، به بهترین نحو آنها را تربیت کرده و از این موارد در جهت اهداف خود استفاده نمایند

 

جابجایی اسبها در مزرعه

در انواع سیستم  پرورش اسب ،معمولاً لازم است که به دلایل مختلف همه یا برخی از دام ها از یک بخش به بخش دیگر منتقل شوند . برای مثال اسب های مسابقه باید هر روز در محوطه گردش به تمرین بپردازند و به این   منظور    جایگاه انفرادی را ترک و در پا یان تمرین ،مجدداً به جایگاه انفرادی منتقل شوند. اسب هایی که در مرتع به صورت آزاد زندگی  کرده ومعمولاً با هدف تولید نسل پرورش می یابند    . معمولاً به صورت گروهی جا بجا ده و برای هدایت آنها به یک نقطه خاص گاهی لازم است تا کارگر با استفاده از سگ  های تربیت شده ویا سوار بر اسب آنها را از نقطه ای به نقطه دیگر مرتع هدایت کنند.   اما اسب های مسابقه و یا نمایش معمولاً به اندازه کافی رام هستند و براحتی توسط کارگر  ها مهار شده و از یک و از یک بخش به بخش دیگر اصطبل منتقل می شوند. عرض راهروها ،را های ارتباطی و در  ها   و نحوه طراحی آنها باید به گونهای باشد که اسب ها هنگام جابجایی در اصطبل با مشکل کمتری روبرو شوند . علاوه بر جابجایی اسبها در داخل یک اصطبل گاهی لازم است یک اسب برای نمایش یا مسابقه  از یک  نقطه به  نقطه  دور دست منتقل شود. برای جابجایی اسب ها از یک شهر به شهر دیگر وسایا نقلیه مخصوصی طراحی شده است .    این وسیله ممکن است  مخصوص حمل یک اسب  یا گروهی از اسب ها باشد. در جابجایی اسب ها به وسیله کامیون توصیه های ذیل قابل ارائه است .

1- بهتر است در صورت انتقال گروهی اسب ها ، اسب های نر و ماده را به صورت مجزا جابجا نمود. 2- قبل از حرکت باید از سلامت  ماشین ،کف تریلی ،قفل ها و لولا های آن مطمئن شد. 3- اگر از دیوار های جدا کننده بین اسبها استفاده شود ، حداقل ارتفاع این دیوارها باید 1.2 تا 1.5 متر باشد. همچنیم لبه فوقانی این دیوار ها تا سقف کا میون باید حدافل 5/. متر فاصله داشته باشد تا سر اسب ها آسیب نبیند. 4- هنگام جابجایی بهتر است پاها و دم اسب توسط بانداژ مخصوص و محافظ مناسب پوشیده شود تا در حین جابجایی  آسیب نبیند .      5- پیشنهاد میشود که در کف تریلی از یک بستر عمیق و نرم مثل کاه و پوشال استفاده شود . 6- برای کاهش صدمات احتمالی باید اسب ها به دیواره کامیون بسته و مهار شوند تا امکان چرخش نداشته ودر صورت تصادف و یا ترمز شدید امنیت بیشتری داشته باشند.  7- استقرار اسب ها به صورت عرضی در آرایش مورب ،پشت به پشت یا سر به سر در  تریلی ،    نسبت به حالتی که به صورت طولی استقرار می یابد مناسب تر است .  8- تنظیم هوای ورودی و خروجی کابین اسب ها بسیار مهم است. بخصوص در مواقعی که دمای هوا بسیار بالا و یا بسیارپایین باشد  ،   اسبها نباید در کابین رها شوند زیرا ممکن است تهویه آنها با مشکل مواجه شود . 9- در هنگام شب بهتر است از یک لامپ برای روشنایی کابین اسب ها استفاده شودتا اسب ها دچار ترس و استرس نشوند. 10- توجه داشته باشید که حمل یک باره اسب ها در مدت 18 ساعت و یا بیشتر را از تریلی پیاده کرد و مجدداً آنها را سوار نمود.  11- در طی مسیر هر 12 ساعت یک بار می بایست آب و خوراک اسب ها کنترل شود. 12- در صورت حمل اسب ها با کشتی ، باید توجه شود سر آنها پایین تر از سینه قرار بگیرد تا اسب ها طی سفر با مشکلات تنفسی مواجه نشوند. 13- استفاده از برخی از اسب ها لجوج در طول مدت سفر به آرامش آنها کمک خواهد نمود .

 

منبع:

کتاب : اصول طراحی و ساخت جایگاه پرورش دام-گوسفند و بز ، گاو شیری ، گوساله ، پروار شتر ، اسب

تالیف : مهدی خجسته کی

فصل ۶

 

[ دوشنبه بیست و دوم خرداد 1391 ] [ 10:10 ] [ آنیتا سرداری ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ دانشجویان کشاورزی پیام نور ازادشهر
امکانات وب